Extra informatie over Argentini
Algemeen
Argentini (Spaans: Repblica Argentina) is een republiek in het zuiden van Zuid-Amerika. De totale oppervlakte van het land bedraagt 2.766.889 km2, en daarmee is Argentini na Brazili het grootste land van Zuid-Amerika en grofweg 65 keer zo groot als Nederland.
Argentini grenst in het oosten aan Brazili (1224 km) en Uruguay (579 km), in het noordoosten aan Paraguay (1880 km), in het noorden aan Bolivia (832 km), en in het westen aan Chili (5150 km). In het oosten en zuidoosten grenst Argentini aan de Atlantische Oceaan (4989 km). In het uiterste zuiden wordt Argentini begrenst door het Beagle-kanaal. Het Andesgebergte vormt in het westen de natuurlijke grens met Chili. Het land is verder ruim 3500 kilometer lang en maximaal 1400 kilometer breed.
Buiten het continentale gebied bezit Argentini geen territoria, maar doet wel aanspraken gelden op de Falklandeilanden (Islas Malvinas), Zuid-Georgi, de Zuid-Orkneyeilanden (Orkadas del Sud), alsmede op een sector van het Antarctisch continent, in totaal ca. 1,23 miljoen km2. Bovendien meent het recht te hebben op het voor de oostkust liggende continentaal plat, Mar Argentino.
Na de Amazonerivier in Brazili is de Paraarivier, die bij Iguaz het land binnenkomt, de langste rivier van Zuid-Amerika met een totale lengte van 4500 kilometer, waarvan 1800 km door Argentini.
De Falklandeilanden (Spaans: Islas Malvinas) worden sinds 1833 bezet door Groot-Brittanni. Toch heeft Argentini sinds die tijd nooit haar aanspraken op de eilanden opgegeven.
Dat leidde in 1982 zelfs tot een heuse oorlog tussen Argentini en Groot-Brittanni, die gewonnen werd door de Britten.
Landschap
Argentini kan, landschappelijk gezien, verdeeld worden in vier regios:
Het noordwesten met het Andesgebergte en het Altiplano (betekent hooggebergte). De Aconcagua is met zijn 6960 meter de hoogste berg van de Andes en van het hele westelijk halfrond (het laagste punt van Argentini is Salinas Chicas op het schiereiland Valdes, -40 meter). Andere hoge toppen zijn de Cerro Bonete (6872 m) en de vulkaan Llullaillaco (6723 m) en verder nog tientallen bergen boven de 6000 meter.
De Andes kent ook grote gletsjers, waaronder de Perito Moreno die zich elk jaar vele centimeters verplaatst, en verder enorme valleien en tientallen zoutmeren.
Het Altiplano gaat langzaam over in de pre-Cordillera, en bergketen met grote ravijnen. Iets meer naar het westen ligt het El Chaco-gebied met eindeloze savannes bedekt met ondoordringbaar struikgewas.
Het noordoosten, n grote subtropische laagvlakte met savannes, bossen,
rivieren en moerassen. Hier komen grote rivieren als de Paran, Uruguay en Paraguay het land binnen. Al deze rivieren monden uit in de grote delta van de Rio de la Plata. Hier bevinden zich ook de meeste bosgebieden van Argentini, onder andere de regenwouden van de provincie Misiones, in het grensgebied met de buurlanden Brazili en Paraguay.
In het noordelijke deel van dit gebied sieren tientallen rivieren en watervallen het landschap, waarvan de Iguaz de beroemdste en een van de breedste ter wereld is. De watervallen liggen op het drielandenpunt van Argentini, Brazili en Paraguay.
Naar het zuiden toe verandert het landschap in n groot moerasgebied, Los Esteros del Iber. Nog zuidelijker ligt de provincie Entre Rios met veel grasland.
In het midden van Argentini ligt de Pampa Humeda, een enorm uitgestrekte vruchtbare vlakte. De pampas liggen in het midden van Argentini en beslaan een kwart van het totale grondgebied. Het noordelijke en middelste gedeelte vormen de vochtige Pampa Hmeda, het zuiden en westen vormen de droge Pampa Seca.
De Pampa Hmeda is wat heuvelachtig met veel vegetatie en uitgestrekte weidevelden. De Pampa Seca is vlakker en droger.
Ten noordwesten van het pampagebied ligt de Las Sierras de Cordba, het centraal bergland. Hier ligt ook het grootste meer van Argentini, Mar Chiquita, en het grootste zoutmeer van het land, Salinas Grandes.
In het zuiden ligt Patagoni, met langs de oostkust een grote laagvlakte en in het westen het Andesgebergte. Het gebied beslaat ongeveer een kwart van het land. Van hieruit stromen tweegrote rivieren, de Rio Colorado en de Negro.
Prachtig gelegen meren in de Patagonische Andes zijn het Nahuel Huapi en het Lago Argentino. In totaal telt dit merengebied meer dan 40 meren. Verder kent dit gebied enorme bossen, besneeuwde bergtoppen en gletsjers. De bergen in het merendistrict zijn niet meer zo hoog, maar vermeldenswaard zijn de vulkaan Lann (3776 m) en de cerro Tronador (3554 m). Kenmerkend is dat het gebergte hier steeds meer vulkanisch begint te worden.
Patagoni loopt helemaal door tot Tierra del Fuego of Vuurland, een eiland in het uiterste zuiden van Argentini.
Patagoni is te verdelen in het vlakke woestijnachtige deel vanaf de Atlantische Oceaan tot de Andes, en het gebied rond de Andes. Hier is de Andes bedekt met een permanente ijskap: de Campos de Hielos, de grootste ijsmassa op het vasteland na de Zuidpool (18.000 km2). Verder komen we hier enorme gletsjers, meren en grote loofbossen tegen. Meer landinwaarts vinden we een gigantisch steppegebied; vlak, grote rotspartijen, tafelbergen en maar weinig vegetatie door de zeer geringe regenval. Dit gedeelte van Patagoni verandert hier langzaam in een woestijn als gevolg van de extreme droogte, de voortdurende harde wind en de bodemerosie.
Het noordelijk deel van Vuurland is vlak en bedekt met veengrond. Zuidelijker wordt het bos- en bergachtiger, en hier liggen ook prachtige meren en fjorden.
Klimaat
De vele klimaten die men in Argentini aantreft, wordt in hoofdzaak bepaald door de grote uitgestrektheid in noord-zuidrichting en door de aanwezigheid van het Andesgebergte langs de westkust van Zuid-Amerika. Argentini kent verschillende klimaatzones, waarvan de gemiddelde temperatuur naar het zuiden toe afneemt. Zo heeft Argentini een subtropisch noorden terwijl het zuiden vrijwel aan het poolgebied grenst, met de daarbij horende lage temperaturen.
Argentini ligt op het zuidelijk halfrond, waardoor de seizoenen tegengesteld zijn aan die van Nederland. De zomer duurt van december tot en met maart en de winter van juni tot en met september.
Het noordoosten van het land is vochtig (tot 2000 mm neerslag per jaar) en warm. Buenos Aires, dat ongeveer midden in dit gebied ligt, heeft een gemiddelde jaarlijkse temperatuur van 16C, een julitemperatuur van 9C en een januaritemperatuur van 23C. Over het algemeen heerst hier een gematigd klimaat, met s winters temperaturen nauwelijks beneden de 0C; in de zomer kunnen de temperaturen oplopen naar 40C. De jaarlijkse neerslag, vaak in vorm van stortbuien, bedraagt ongeveer 940 mm en komt onregelmatig over het jaar voor. De luchtvochtigheid kan vooral in de zomer (december tot en met maart) zeer hoog zijn. Opmerkelijk zijn de snelle temperatuurschommelingen, die in 24 uur tijd een verschil van meer dan 20C kunnen bedragen. Ook komen er in de winter ronduit zwoele periodes voor en in de zomer regelmatig frisse dagen.
De droge Pampa Seca heeft vrij warme zomers en milde winters. Toch zijn er grote verschillen: in Rosario is het meer dan 300 dagen vrij warm, zuidelijker in Bahia Blanca niet meer dan ca. 150 dagen. In het hele gebied valt gemiddeld maar 400 mm regen per jaar. De Pampa Hmeda is veel vochtiger met veel vegetatie.
Van de Atlantische kust naar het westen komt het land steeds meer onder de invloed van het gebergte, waardoor de neerslag afneemt, aangezien de overwegend noordwestelijke winden van gematigde breedte de meeste neerslag aan de westkust van Chili doen vallen. Het westelijk gedeelte van Argentini heeft dan ook hier en daar een duidelijk woestijnklimaat. Hier zijn de droogste en warmste plaatsen van het land met regelmatig temperaturen boven de 40C. Wat zuidelijker, rond de stad Mendoza, zijn de temperaturen wat aangenamer.
De steppen en woestijnen van Patagoni liggen in een zone met overwegend westenwinden. In het voor- en najaar kan het in dit gebied hevig stormen. Het gebied ligt in de regenschaduw van de hoge Cordillera de Andes, waardoor er in het oosten van Patagoni vaak maar 200 mm neerslag per jaar valt.
De zomers in het noordwesten zijn zeer warm, maar het is er door de lage luchtvochtigheid goed uit te houden. In de zomer wordt het gemakkelijk 35C, in de winter over ca. 18C en s nachts rond het vriespunt. De zomer is wel het regenseizoen met zeer felle buien die in een mum van tijd starten blank zetten.
Vuurland in het uiterste zuiden heeft een onaangenaam klimaat door de stromingen van de oceaan en de uitlopers van het Andesgebergte. In de zomer valt er veel regen en waait het hard. De temperaturen komen niet boven de 15C. s Winters zijn de temperaturen vrij mild.
Argentini kent twee bijzondere windfenomenen die beide worden veroorzaakt door langstrekkende depressies. De warme, vochtige zonda voert als noordelijke wind tropische lucht aan, aan de voorzijde van een depressie. De koude pampero, zo genoemd omdat de uit het zuiden aangevoerde lucht veelal stof meevoert uit de pampa's, wordt gekenmerkt door krachtige rukwinden die optreden tijdens het passeren van het koufront van de depressie.
Planten en dieren
Planten
De grote verschillen die voorkomen tussen de diverse vegetatietypen in Argentini worden vooral veroorzaakt door zaken als temperatuur en regenval. In totaal telt het land 10.000 verschillende planten.
In het hoge, droge noordwesten komen veel cactussoorten voor, zelfs tot 4000 meter hoogte. De meeste voorkomende cactus is de cardones of zuilcactus. Daarboven komen vooral dwergstruikheide en kussenvormende soorten voor.
In de valleien komt men vaak de algarrobo-boom en met name de lapacho-boom tegen.
De Chaco-vlaktes in het noordoosten zijn een overgangsgebied tussen de subtropische bossen en de Pampavlaktes. Laag doornachtig struikgewas is hier vrij algemeen, samen met een van de bekendste bomen uit Argentini, de quebracho, door zijn harde hout en hoog tanninegehalte (belangrijk bij de productie vanlooistof) economisch belangrijk. Karakteristiek is hier verder de chorisia of flessenboom.
Dit is ook het gebied van prachtige orchideen en het nationale symbool van Argentini, de vuurrode ceibo. In het Parque Nacional el Palamar groeit de yatay-palmboom, die nog maar op enkele plaatsen ter wereld voorkomt.
Naar het oosten, richting Brazili, verandert de vegetatie aanzienlijk. Hier vindt men subtropische bossen met palmen, ceders, lapachos, araucarias, Yerba mate-struik (een hulstsoort), palo rosa en pino paran als meest opvallende verschijningen. Langs de rivieren groeien enorme varens.
Meer naar het zuiden volgt een groot moeras- en watergebied, met de grote groene irup, een waterlelie, als meest bijzondere plant. De irup kan een doorsnede bereiken van n tot twee meter.
Het Merengebied, in het westen van Argentini, wordt gekenmerkt door grote loof- en naaldbossen. Zeer bijzonder is hier de zeldzame, en daarom de beschermde araucaria, een van de oudste boomsoorten ter wereld. Ze kunnen honderden jaren oud worden en groeien meestal op een hoogte van ca. 1800 meter. Zeldzaam is ook de arrayn-boom, die nog maar op enkele plaatsen ter wereld groeit. In het zuidelijke Merengebied ligt een nationaal park voor de alerce, een naaldboom. Ze kunnen meer dan 2000 jaar oud worden en 40 tot 50 meter hoog. Verder groeien in dit gebied onder andere cipressen en de beukenboomsoorten coihue, lenga en ire.
Bekende bloemen zijn de bottelita en de amancay, het bloemsymbool van het Merengebied. Verder valt op dat er veel tulpensoorten groeien.
De Patagonische vlakten zijn grotendeels begroeid met steppegras en lage struiken, bomen komen er bijna niet voor.
Het Patagonische bergland is wat bosrijker met beukenboomsoorten als de rauli, lenga, ire en coihue, ook wel Nothofagus-bossen genoemd. Door de overvloedige regenval blijven deze bomen altijd groen, behalve boven de 1500 meter, waar het te koud is.
De pampas zijn wat de vegetatie betreft erg arm. Om wat schaduwplekken te creren heeft men zelfs veel ombus geplant, waarvan de boomkruin een diameter van ca. 30 meter heeft. Ook de uit Australi afkomstige eucalyptus komt op de pampas veel voor.
Op de vochtige Pampa Hmeda overheersen hoge, harde grassoorten als chaar en espinal. Op de droge Pampa Seca overheerst de doornstruik
dieren
Door de grote lengte van het land omvat Argentini allerlei soorten klimaten met de bijbehorende dierenwereld. In Noord-Argentini komen bijvoorbeeld 55 soorten slangen voor, in het zuiden slechts n en in het uiterste zuiden is geen slang meer te vinden. In totaal telt het land meer dan 300 verschillende soorten zoogdieren en 1000 verschillende vogelsoorten.
Enkele dieren komen in grote delen van het land voor en zijn zeer karakteristiek voor Argentini en Zuid-Amerika. Twee daarvan zijn guanaco en de vicua, beide verwant aan de lama. Deze dieren leven vooral in de hooggebergtes in het noordwesten, in het zuiden langs de kust van Patagoni en in de valleien van het Andesgebergte.
De nandoe is en Zuid-Amerikaanse struisvogel, die leeft in de valleien van het noordwesten, en op de Pampas en de Patagonische laagvlakte.
De lagunes in het droge noordwesten van Argentini zijn belangrijke broed- en verblijfplaatsen van drie soorten flamingos, de flamingo austral, de flamingo chico en de flamingo chilena. Een roofvogel die hier veel voorkomt is de majestueuze condor met een spanwijdte van tot ca. drie meter.
In het nationale park Parque Nacional El Rey leeft de jaguar en de ardillaraja, een eekhoornsoort die zich pas boven de 1500 meter thuis voelt.
In het moeilijke klimaat van de noordoostelijke Chaco-vlaktes leeft het reuzengordeldier, de tat carreta. Rond de moerasgebieden leven slangen, miereneters, een kleine krokodillensoort, en apen als de mono cai en de coati. Een opvallende watervogel is de esptula rosada, een lepelaarsoort. Verder naar het oosten, in de subtropische bossen, leven toekans, tapirs, kolibries, apen, vele kikkersoorten en geweldige aantallen vlinders.
Meer naar het zuiden liggen uitgestrekte moeras- en watergebieden, met de garza mora, een grote reigersoort, het waterzwijn, navelzwijn, brilbeer, brulaap, en de chaj, een kuifhoenderkoet. Verder nog krokodillen, schildpadden en bevers. De moerassen van Corrientes zijn rijk aan slangen, gevreesd zijn de ratelslang en de jarar.
De manenwolf lijkt op een vos, maar heeft veel langere poten en lange haren in zijn nek. Zijn vacht is roodbruin met een witte vlek op de keel en een witte staart.
In de bossen van het merengebied komen enkele hertensoorten voor, zoals de huemul en de vrij zeldzame kleine poedoe. De gato huia, een grote wilde kat, jaagt op vogels en kleine knaagdieren.
Meest opvallende vogels zijn de carpintero cabeza roja, een spechtensoort, de Patagonische lijster, en de picaflor austral, een kolibriesoort.
De rivieren en meren zitten vol met zalm en forel, onder andere de Europese forel of trucha marrn.
Op de Patagonische vlaktes veel kleine, maar wel bijzondere dieren. Zo is daar de armadillo, een gordeldier, de mara of pampahaas, een merkwaardig uitziend knaagdier, en de Patagonische vos. Grote dieren zijn de guanaco, de poema en de nandoe. Een veel voorkomende vogel is de bruine gekuifde tinamou. Typische lagunevogels zijn de flamingo en de zwarthalszwaan.
Eind 18e eeuw kwamen de eerste merino-schapen met de Spanjaarden mee naar Argentini, op dit moment vreten reusachtige schaapskudden (ca. 25 miljoen) de vlaktes kaal.
De Patagonische kust is het domein van de zeeolifant, de zeeleeuw, de zuidelijke zeehond, de gewone zeerob en pinguns, waarvan de Magelhaen-pingun de meest voorkomende is.
Wat verder de zee op komen tussen juni en oktober honderden zuidkapers aan om te jongen. Deze walvissoort kan wel 18 meter lang worden. Verder leven hier dolfijnen, tonijnen en orkas.
Vogels zijn hier volop te vinden, onder andere uiteraard zeemeeuwen, maar ook koningsaalscholver, witte plevier, Magelhaenscholekster, malmokalbatros en reuzenstormvogel.
Een bijzondere verschijning is de centolla, een krabbensoort die wel n meter in doorsnee kan worden.
De pampas zijn wat de fauna betreft een vrij arm gebied. Guanacos en nandoes komen veel voor, evenals herten als de ciervo de los Pantanos en de ciervo de la Pampa. Op de droge pampa leeft het gordeldieren in de cayons de jakhalsvos.
De pampas zijn verder een echt koeiengebied, met soorten als shorthorn, Aberdeen angus, hereford, charolais en zelfs de Friese zwartbontkoe, de vaca Holandesa. |