Extra informatie over Denemarken
Algemeen
Landschap Denemarken Het koninkrijk Denemarken ligt in Noordwest-Europa en vormt een onderdeel van Scandinavi. Denemarken heeft in het zuiden een korte landgrens met het Duitse Sleeswijk-Holstein (68 km). Denemarken grenst in het westen aan de Noordzee, in het noorden aan het Skagerrak en in het oosten aan het Kattegat, de Sont en de Oostzee. Denemarken is met 43.077 km2 iets groter dan Nederland. Het bestaat uit het schiereiland Jutland en 474 eilanden waarvan er ongeveer 100 bewoond zijn. De kuststroken lijken sterk op die van Nederland met zandstranden, wadden, duinen en dijken. Voor de kust van West- Jutland liggen veel zandbanken en riffen. Hier liggen ook lange en brede stranden. De oostkust van Jutland is een fjordenkust waarvan de inhammen lang en bebost zijn. Dit in tegenstelling tot de Noorse fjorden die zeer steil zijn. De goed bevaarbare fjorden dringen vanaf de oostkust diep het land in. De zeer grillige kust van Denemarken heeft een kustlijn van 7500 km, bijna evenveel als het 10x grotere buurland Zweden. Hoewel laag gelegen heeft het Deense landschap afwisselende golvende vormen. Het hoogste punt is de Ejer Bavnehj op de Jutlandse heuvelrug (172 meter). Het laagste punt is de Lammefjord, -7 meter onder zeeniveau. Lolland is laag en vlak en moet door dijken tegen stormvloeden beschermd worden. Het eiland Bornholm behoort geologisch gezien niet tot Denemarken; de bodem is namelijk van een geheel andere samenstelling dan de rest van Denemarken. Verspreid over het hele land liggen vele kleine en grote zwerfstenen, overblijfselen van verschillende ijstijden. De langste rivier is de Gaden, 160 km lang. Om het eiland Mn en Zuidoost-Sjlland komen steile krijtrotsen voor die een hoogte van 140 meter bereiken.
Faerer in het kort:
De bevolking van de Faerer stamt voor een groot deel af van Vikingen die zich vanaf de 9e eeuw op de eilanden vestigden. De Faerer zijn sinds de 14e eeuw politiek verbonden met Denemarken. Zelfstandig bestuur vanaf 1948. De Faerer bestaan uit 17 eilanden waarvan 16 bewoond.
locatie: Noord-Europa, tussen de Noorse Zee en noordelijke Atlantische Oceaan, halverwege tussen IJsland en Noorwegen.
Oppervlakte: 1399 km2
Aantal inwoners: 45.296
Bevolkingsdichtheid: 32 per km2
Klimaat: milde winters, koele zomers, vaak bewolkt of mistig en zeer winderig
Hoogste punt: Slaettaratindur 882 meter
Bevolkingsopbouw:
0-14 jaar 23%
15-64 jaar 63%
65+ 14%
Gemiddelde levensverwachting: 78.43 jaar
Godsdienst: evangelisch luthers
Talen: Faerers en Deens
Hoofdstad: Torshavn
Faererse naam: Foroyar
Bruto nationaal product: $700 miljoen
Industrie: visverwerking, scheepsbouw, bouw
Landbouw: melk, aardappelen, groente, schapen, zalm en andere vissoorten
Export: $362 miljoen bestaande uit o.a. vis en visproducten, diervoedsel; voornaamste exportpartners: Denemarken, Groot-Brittanni, Duitsland, Frankrijk, Spanje en de Verenigde Staten
Import: $315 miljoen bestaande uit o.a. machines, transportmiddelen, brandstof, zout; voornaamste importpartners: Denemarken, Noorwegen, Groot-Brittanni, Duitsland, Zweden en de Verenigde Staten
Groenland in het kort
s' Werelds grootste eiland, waarvan 84% bedekt is met ijs. Zelfstandig bestuur sinds 1979.
locatie: Noord Noord-Amerika tussen de Poolzee en Noord-Atlantische Oceaan ten noordoosten van Canada.
Oppervlakte: 2.175.600 km2 waarvan 341.700 km2 ijsvrij
Aantal inwoners: 56.309
Bevolkingsdichtheid: ongeveer 0,16 inwoners per km2 ijsvrij land
Bevolkingsopbouw:
0-14 jaar 27%
15- 64 jaar 68%
65+ 5%
Gemiddelde levensverwachting: 68.07 jaar
Etnische groeperingen: Groenlanders(o.a. Inuit) 87%, Denen en andere groepen 13% Godsdienst: evangelisch luthers
Talen: Groenlands (oost-Inuits), Deens en Engels
Hoogste punt: Gunnbjorn 3700 meter
Hoofdstad: Nuuk (Godthab)
Groenlandse naam: Kalaallit Nunaat
Bruto nationaal product: $945 miljoen
Industrie: visverwerking (met name garnalen), pelzen, scheepsbouw (kleine schepen)
Landbouw: groenten, schapen, rendieren, visserij
Export $363 miljoen: vis en visproducten (95%); voornaamste exportpartners: Denemarken, Japan, Groot-Brittanni
Import $421 miljoen: machines en transportmiddelen, voedsel, levende dieren, petroleumproducten; voornaamste importpartners: Denemarken, IJsland, Japan, Noorwegen, Verenigde Staten, Duitsland, Zweden
Klimaat
Denemarken heeft een gematigd zeeklimaat, sterk benvloed door de temperatuur van het Noordzeewater. Het weertype kan per dag verschillen maar door de geringe oppervlakte van het land en doordat het vrijwel aan alle zijden door zee is omgeven, zijn de klimaatverschillen zeer gering. In de koudste maand, februari, schommelt de gemiddelde temperatuur rond de 0C. In strenge winters vriest een gedeelte van het Kattegat voor korte tijd dicht. In de Sont en in de Belten komt vaker ijs voor; in de Sont gemiddeld om de twee jaar.
De zomers kenmerken zich door veel zonneschijn. In juli, de warmste maand, schommelt de temperatuur gemiddeld tussen de 15 en 16,5C. De warmste streken zijn Bornholm, Falster, Lolland en Viborg. De koudste streken zijn Himmerland, Midtfyn en Nordvestjyland.
Gemiddeld valt er op het Deense land 600 mm neerslag per jaar. Tussen de Noordzeekust en het heuvelland van Midtjyland valt gemiddeld 700 mm. Minder dan 600 mm valt op Bornholm, Sjlland en aan de kust van het Kattegat. Het aantal regendagen ligt tussen de 120 en 200 dagen per jaar. De meeste regen valt van augustus tot en met oktober.
De droogste periode valt tussen eind april en begin juni. Als de wind 's winters uit het oosten waait, kan het zeer koud worden, tot -31C. 's Zomers kan de temperatuur door diezelfde oostenwind oplopen tot meer dan 35C. De wind waait echter vaak uit het westen. Door de vele depressies stormt het aan de westkust gemiddeld meer dan 50 keer per jaar.
Planten en dieren
In een ver verleden was Denemarken een dicht bebost land. Op dit moment bestaat ongeveer 11% van het landoppervlak uit bos.
Langs de kust van de Noordzee, het Skagerrak en aan de zuidkant van het Kattegat vinden we bossen met (aangeplante) dennen en sparren. Daartussen groeit o.a. helmgras dat duinen beschermt. Door de ontbossing zijn bijna alle eikenbossen verdwenen. Berkenbossen komen nog wl voor en de groene beuk is de nationale boom van Denemarken. In Jutland bevindt zich het grootste, voornamelijk uit naaldbomen bestaande Deense woud. Veel voorkomende bomen zijn olmen, hazelaars, esdoorns, grove dennen, berken, espen, lindes en kastanjes. In Noord-Jutland komen uitgestrekte heidevelden voor. In Denemarken komen ongeveer 1500 plantensoorten voor, ongeveer vergelijkbaar met Nederland.
In het noorden en noordwesten van Jutland ontstonden als gevolg van de slechte afwatering uitgestrekte hoogveenmoerassen.
Aan de kust komt de bijzondere roze-witte strandroos voor. De nationale bloem is de margriet.
Zwaan De wildstand in Denemarken is in de 20e eeuw sterk teruggelopen. Eland, oeros en zelfs wilde zwijnen komen niet meer voor. Voornamelijk in wildparken leven reen, edelherten en de ingevoerde damherten en sikaherten. In de heide- en duingebieden leven vele hazen, konijnen, patrijzen en fazanten. Kleine rovers als de marter, das, otter en vos komen nog steeds voor maar hun aantal verminderd elk jaar. Met name de otter wordt sterk bedreigd. Van de zeeroofdieren komt naast de gewone zeehond de grijze zeehond voor. In de kustwateren zijn regelmatig bruinvissen en tuimelaars te zien. Van de vleermuizen zijn er alleen gladneuzen.
In de rivieren en beken kan gevist worden naar o.a. forel, sneep, baars en snoek. Zeevissers vangen veel kabeljauw, geep, zeeforel, koolvis, griet en haring.
Er komen ongeveer 350 soorten vogels voor in Denemarken. De helft daarvan broedt in Denemarken zelf; de rest zoekt warmere streken op. Veel voorkomende vogels zijn, behalve de vele soorten kustvogels en steltlopers, de raaf, zeearend, patrijs, fazant en eend. Het aantal ooievaars is in de loop der jaren sterk afgenomen. De nationale vogel is de zwaan.
Er zijn 68 soorten inheemse vlinders te zien in Denemarken. En verder komen er 11 soorten kikkers en padden voor. Door het verdrogen van veel natte gebieden is de helft van de broedplaatsen van deze dieren verdwenen. |