Extra informatie over El salvador
Algemeen
In het prekoloniale tijdperk was El Salvador een overgangsgebied tussen de grote pre-Colombiaanse beschavingen van de Azteken en Mayas in het noorden en de minder ontwikkelde beschavingen in het zuiden. Rond 1200 werden verschillende steden gesticht, waarvan Cuzcatln (dat ten zuidoosten van het huidige San Salvador ligt) met de komst van de Spanjaarden in 1524 tot de grootste stadstaat uitgroeide.
Vanaf de zestiende eeuw veroverden de Spanjaarden Midden-Amerika. Voor het grootste deel van de koloniale tijd behoorde het huidige El Salvador tot de provincie Guatemala. In 1786 kreeg San Salvador een zekere mate van autonomie, gelijk aan die van Honduras en Nicaragua. In 1821 verkregen Midden-Amerika en Mexico onafhankelijkheid van Spanje. In 1823 werd de Centraal Amerikaanse Federatie opgericht, die echter door onderlinge meningsverschillen geen lang leven gegund was en in 1838 werd opgeheven. Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua en Costa Rica werden soevereine staten.
Van vrede was nog geen sprake. El Salvador initieerde in de eerste eeuw van de onafhankelijkheid verschillende oorlogen met de buurlanden, waarbij het veelal ging om pogingen de Federatie in ere te herstellen. De Salvadoraanse overheid was na de onafhankelijkheid klein en zwak, maar werd door de groeiende koffiehandel sterker. In 1895 richtte de overheid een veiligheidsapparaat op en in 1912 de beruchte Nationale Garde (Guardia Nacional) die een belangrijke rol zou gaan spelen in de repressie op het platteland. De door President Po Romero Bosque georganiseerde verkiezingen in 1931 waren de meest vrije verkiezingen tot dan toe. Overwinnaar was Arturo Araujo, die na een ambtstermijn van enkele maanden (maart 1931 tot december 1931) werd afgezet door middel van een militaire coup.
Vanaf 1932 bezetten de militairen de belangrijkste overheidsposten. Dit duurde tot aan het tekenen van de vredesakkoorden in 1992. De gehele periode werd gekenmerkt door militaire coups en dictatoriale regimes. In de burgeroorlog die in de jaren tachtig tussen de militairen en de guerrillabeweging woedde, werden tienduizenden mensen vermoord. De verschillende militaire bewinden waren conservatief van aard en zorgden ervoor dat de belangen van de koffie-elite voorop bleven staan. El Salvadors veertien rijkste koffie-families (el catorce), die nog uit de 18e eeuw stamden, waren gebaat bij goedkope arbeid en grootgrondbezit en niet bij democratisering.
In 1990 kwam onder auspicin van de VN een vredesakkoord tussen de guerrillabeweging en de Salvadoraanse overheid tot stand, dat in 1992 in Mexico werd getekend. De burgeroorlog was hiermee officieel beindigd. Aan de verkiezingen van 1994 namen voor het eerst in de Salvadoraanse geschiedenis alle politieke partijen deel. De politiek in de jaren negentig werd gekenmerkt door een sterke polarisatie tussen de voormalige guerrillastrijders aan de linkerkant (FMLN), en de ex-militairen aan de rechterkant van de politieke arena (ARENA). De laatste Presidentsverkiezingen hadden plaats in maart 2004. Momenteel wordt het land geleid door een ARENA-regering die voornamelijk bestaat uit een nieuwe garde van jonge mensen. De presidentsverkiezingen van maart 2004 zijn zonder noemenswaardige ongeregeldheden verlopen.
Staatsinrichting
El Salvadors huidige grondwet is in december 1983 in werking getreden. In de grondwet wordt het land beschreven als een representatieve democratie met een president en vice-president, die voor een eenmalige ambtstermijn van 5 jaar gekozen worden. De uitvoerende macht draagt verantwoording voor de begroting, de ministeries, het veiligheidsapparaat en buitenlandse zaken. De wetgevende macht, bestaande uit 84 zetels, wordt om de drie jaar gekozen (voor het laatst in maart 2003). Het Nationaal Congres oefent controle uit op de belastingen en ratificeert verdragen die door de uitvoerende macht getekend zijn. Het hoogste juridische orgaan is het Hooggerechtshof, waarvan de leden door de wetgevende macht voor een vastgestelde periode worden geselecteerd. Verkiezingen worden georganiseerd door het onafhankelijke Tribunal Supremo Electoral.
Binnenlandse Politiek
Twee partijen beheersen het politieke beeld van El Salvador: de ARENA (Alianza Republicana Nacionalista) en de FMLN (Frente Farabundo Mart para la Liberacin Nacional). ARENA en PCN (Partido de Conciliacin Nacional) vertegenwoordigen rechts, de FMLN links. Het centrum wordt gevormd door de coalitie CDU (Centro Democrtico Unido)-PDC (Partido Demcrata Cristiano).
De presidentsverkiezingen en de verkiezingen voor het parlement staan in El Salvador los van elkaar. De laatste parlementsverkiezingen vonden plaatst in 2003, de laatste presidentsverkiezingen in maart 2004. Een politieke partij dient bij de presidentsverkiezingen een kiesdrempel van 3% van de stemmen te behalen om haar registratie als politieke partij niet te verliezen. De partijen PDC, CDU en PCN wisten deze drempel op 21 maart jl. niet te halen. Het constitutionele hof heeft zich in juni jl. ontvankelijk verklaard in een bezwaarprocedure hierover, zodat de opheffing van deze drie partijen voorlopig is uitgesteld.
ARENA was gedurende de afgelopen decennia bij de presidentsverkiezingen steeds de grootste partij in El Salvador. De laatste jaren groeide de FMLN. Met de parlementsverkiezingen van 2003 behaalde de FMLN 31 zetels, wat haar de grootste partij in het parlement maakt, aangezien ARENA toen 29 zetels behaalde. Oorzaken voor de groei van de FMLN zijn de blijvende armoede en de verschillende corruptie-schandalen waar ARENA-politici bij betrokken zijn geweest. Ook in de meeste grote steden heeft de voormalige guerrilla-organisatie aan belang gewonnen. Zo heeft de hoofdstad San Salvador een FMLN burgemeester. ARENA won in maart 2004 echter wederom de presidentsverkiezingen.
Hoewel de FMLN partij met 31 zetels de grootste partij is in het parlement, heeft zij daarmee alleen een blokkerende minderheid in geval gekwalificeerde meerderheid noodzakelijk is. ARENA en de 15 overgebleven PCN-leden hebben samen een enkelvoudige meerderheid, benodigd om wetsontwerpen goed te keuren. (En PCN-lid is na de presidentsverkiezingen van maart 2004 waarbij de PCN dreigde te verdwijnen, overgestapt naar ARENA, zodat ARENA thans 30 zetels heeft.) In het geval van gekwalificeerde meerderheid (internationale leningen, benoemingen, grondwetswijzigingen) hebben ARENA en FMLN elkaar nodig.
Bij de presidentsverkiezingen van 21 maart 2004 is de ARENA met bijna 58 % van de stemmen als winnaar uit de bus gekomen. Zij is aan haar vierde opeenvolgende periode als regeringspartij begonnen. Omdat zij bij de presidentsverkiezingen van 2004 de kiesdrempel van 3% niet haalden, verliezen de partijen CDU-PDC en PCN hun officile registratie als politieke partij. Op grond van de Kieswet mogen de parlementsleden behorend tot deze partijen echter toch hun periode in het parlement uitzitten. Zij blijven in ieder geval aan als onafhankelijke leden, voorzover zij zich niet aansluiten bij n van de twee resterende, officieel geregistreerde partijen, doch voorlopig blijven zij de facto als parlementspartijen functioneren.
Door de kritiek van de bevolking op het presteren van de overheid in het algemeen en na de aardbevingen van 2001 in het bijzonder, was de ARENA-regering genoodzaakt tot hervormingen over te gaan. Voormalig President Flores kondigde een economisch reactiverings-pakket aan. Nieuwe banen, behuizing en wederopbouw vormden kernpunten van het plan. Ook was een grotere rol weggelegd voor decentralisatie. Van de nieuwe President, Antonio Saca, wordt verwacht dat hij dezelfde lijn zal volgen als zijn voorganger, maar met een andere stijl. Saca heeft toenadering gezocht tot de oppositie en staat open voor de dialoog.
|