Extra informatie over Frankrijk
Algemeen
Parijs Frankrijk (La France; officieel: Rpublique franaise) is een republiek in West-Europa. De totale oppervlakte van Frankrijk is 543.965 km2 en is daarmee naar oppervlakte het op een na grootste land van West-Europa en het 37e van de wereld. Frankrijk is dertien maal zo groot als Nederland en ongeveer even groot als Spanje en Portugal samen. In geheel Europa is Frankrijk, na Rusland en de Oekrane, het grootste land. De grootste afstand van noord naar zuid bedraagt 975 kilometer, ongeveer evenveel als van oost naar west.
De meeste grenzen van Frankrijk zijn natuurlijk. In het westen ligt de Atlantische Oceaan, in het noordwesten het Nauw van Calais en Het Kanaal, in het oosten de Rijn, het Jura-gebergte en de Alpen, in het zuiden de Middellandse Zee en de Pyreneen.
Verder grenst Frankrijk in het noorden aan Belgi (620 km) en Luxemburg (73 km), in het oosten aan Duitsland (451 km), Zwitserland (573 km), Itali (488 km) en Monaco (4,4 km) en in het zuiden aan Spanje (623 km) en Andorra (57 km).
De Franse staat omvat naast Europees Frankrijk "la Mtropole", de overzeese departementen: Guadeloupe, Frans Guyana, Martinique en La Runion, de "collectivits territoriales" les Saint-Pierre et Miquelon en Mayotte, en vier overzeese territoria: Nieuw-Caledoni, Vanuatu, Frans Polynesi en Wallis en Futuna. Verder maakt Frankrijk ook nog aanspraak op een deel van Antarctica: Adlieland. Ook Nieuw-Caledoni heeft sinds 1 januari 2000 een nieuwe status. De overzeese departementen (DOM) tellen ca. 1,7 miljoen inwoners en de overzeese territoria (TOM) en Nieuw-Caledoni telden in 1996 iets meer dan 430.000 inwoners.
Tegenwoordig zijn al deze gebieden vertegenwoordigd in de Franse Nationale Vergadering.
Voor meer informatie over het grootste eiland van Frankrijk, Corsica, verwijzen wij u naar de speciale Corsica.pagina.
Landschap
Franse Alpen Het Franse landschap bestaat uit laagvlakten, kusten en oude en jonge gebergten. De gebergten bevinden zich in het zuiden en oosten van Frankrijk en beslaan ca. 25% van de totale oppervlakte van Frankrijk.
Het laagland en het heuvelland, beneden de hoogste lijn van 500 meter, beslaan het grootste deel van het land. Tot de oude gebergten behoren het Armoricaans Massief in Bretagne, dat tot 400 meter hoog is, de heuvelachtige uitlopers van de Belgische Ardennen, de Vogezen in het noordoosten, die tot 1400 meter reiken, en het Centraal Massief, dat tot 1800 meter hoog is. De vormen van deze in het Carboon ontstane plooiingsgebergten zijn sterk afgesleten doordat ze ongeveer 300 miljoen jaar aan weer en wind hebben blootgestaan.
In het Centraal Massief hebben rivieren zich diep ingesneden, o.a het kloofdal of "gorge" van de rivier de Ardche. Het gebied ten westen van Clermont Ferrand is een vulkanische landschap waarvan de Monts Dmes een van noord naar zuid lopende keten vormt. De oude vulkanen steken over het algemeen maar een paar honderd meter boven het vruchtbare land uit. De Puy de Dme, de hoogste berg van de keten, en andere kegelvormige bergen zijn voorbeelden van dode vulkanen. In dit gebied ontspringen veel grote rivieren: Loire, Dordogne, Tarn, Ardche en Hrault. In de Auvergne zijn vele heetwaterbronnen te vinden waarvan het bronwater van Chaudes Aigues het warmste van Europa is.
Jonge gebergten zijn in het zuiden de Pyreneen en in het oosten de Alpen en de Jura. Deze zogenaamde plooiingsgebergten zijn deels erg hoog met de op de grens met Itali liggende Mont Blanc (4807 meter) als de hoogste berg van Europa. Deze "jonge" gebergten zijn veelal gevormd in het tertiair in de periode van 65 miljoen tot 2,5 miljoen jaar geleden. De verwering heeft hier nog niet zo toegeslagen, en daardoor hebben deze bergen nog scherp getekende vormen. De Alpen zijn door het voorkomen van lange en grote rivierdalen goed toegankelijk. Dit is een belangrijk verschil met de Pyreneen die meer een gesloten blok en een barrire vormen.
De Pyreneen bestaan uit twee bergketens die elkaar overlappen op de plaats waar de Garonne ontspringt in de Valle d'Aran, een hoekje Spanje ten noorden van de waterscheiding in de Pyreneen. Er is een duidelijk verschil tussen de bossen en weiden van de vochtige en frisse Atlantische Pyreneen en de wijn- en boomgaarden van de zonovergoten flank aan de kant van de Middellandse Zee, een van de droogste gebieden van Frankrijk. De hoogste waterval van Europa (422 meter), de Grande Cascade de Gavarnie, is te vinden in de Cirque de Gavarnie, een rotsachtig amfitheater, uitgeslepen door rivieren en gletsjers en omrand met tot 3000 meter hoge bergtoppen.
De noordelijke Alpen (Alpes du Nord) omvatten het stroomgebied van de Isre met zijn zijrivieren. Het klimaat is hier wat kouder en vochtiger met veel sneeuw. Er komen talrijke gletsjers voor die in de zomer veel smeltwater leveren. Door het grote verval zijn de riviertjes erg geschikt voor de aanleg van stuwdammen en de opwekking van elektriciteit.
De zuidelijke Alpen (Alpes du Sud) omvatten het stroomgebied van de Durance en de Verdon. Het relif is hier wat minder indrukwekkend. Het klimaat is er warmer, droger en zonniger.
In het noorden ligt een grote schotelvormige laagvlakte met Parijs ongeveer in het midden, het zogenaamde Bekken van Parijs. Deze laagvlakte is ongeveer vijf keer zo groot als Nederland en heeft een golvend landschap met in het oosten beboste heuvelruggen. Dit zijn steilranden of cuesta's, harde restanten van een weggesleten gesteentelaag. De kalksteenlagen van het Bekken van Parijs bereiken de kust bij Het Kanaal en vormen daar een steile krijt- of falaisekust. De begrenzing van het Bekken van Parijs wordt gevormd door het Armoricaans Massief, het Centraal Massief, de Vogezen en de Ardennen.
In het zuidwesten bevindt zich ook een uitgestrekte laagvlakte, waarin onder andere Bordeaux ligt, het Aquitaans Bekken. Ten zuiden van Bordeaux ligt een duinenkust met uitgebreide stranden en strandmeren. Het gebied achter de duinen, Les Landes, was vanwege de slechte afwatering altijd moerassig, maar sinds de 19e eeuw zijn hier veel bossen aangeplant.
Het Centraal Massief bestaat niet uit n bergketen maar is een enorme hoogvlakte tussen de Loire en de Middellandse Zee en bedekt een zesde deel van Frankrijk (91.000 km2). De hoogste toppen liggen in de Auvergne in het noorden. De Causses en Cevennen verder zuidwaarts zijn minder hoog maar ruiger, met kolkende riviertjes en rotskloven.
Tussen het Centraal Massief en de Alpen loopt het Rhnedal, dat naar het zuiden uitwaaiert in een uit rivierklei opgebouwde delta. Ook hier liggen meren achter de strandwal en is de afwatering slecht. In dit gebied ligt de Camargue, een woest en beschermd gebied. Ten westen van de Rhne-delta ligt een vrij brede kustvlakte met een uitgestrekt strand en ten oosten van deze delta is de kustvlakte heel smal en rijst de rotsachtige kust soms steil uit de zee omhoog, terwijl de stranden vooral te vinden zijn in baaien.
In Normandi ligt voor de monding van de rivier de Couesnon de beroemde Mont-Saint-Michel, een 80 meter hoog rotseiland. Voor de kust van Bretagne liggen vele eilanden. Sein is niet hoger dan een flinke golf en produceert St.-Jacobsschelpen, kreeft en langoest. Oessant is een belangrijk punt op de zeekaart en berucht om zijn scheepswrakken. Voor de beschutte zuidkust liggen Belle-Ile, Hodic en Houat, met uitstekende stranden. Groix is een kleinere uitvoering van Belle-Ile, met rotskust en strand. Bij Concarneau liggend de negen onbewoonde Glnan-eilanden, nu een natuurreservaat. Brhat heeft een mild klimaat en exotische vegetatie.
De kust van Frankrijk is erg lang, 6200 kilometer, en gevarieerd. Waar een oud of jong gebergte voorkomt is er een rotskust met vaak diepe inhammen. Het betreft de kust van Bretagne, Normandi, de Provence en het eiland Corsica. Ten noorden van Cap Gris-Nez en ten zuiden van de monding van de Gironde vinden we en duinkust. Noordelijk van de Seinemonding bestaat de kust uit steile kalkkliffen of falaises. In het zuidwesten zijn de duinen erg hoog en breed. De hoogste zandduin van Europa is de "Dune du Pilat", aan de kust van Aquitani. Het is bijna 3 kilometer lang, 115 meter hoog en 500 meter breed. Bij de groei van de duinen werden soms kleine riviertjes afgedamd en ontstonden er meren. Zo'n van de zee afgesloten meer in de omgeving van de kust heet een "tang". Deze meren komen ook aan de Middellandse Zeekust voor.
De Middellandse Zee heeft een echte aanslibbingskust door de grote toevoer van zand en klei via de rivieren en de geringe eb- en vloedstroming. Hierdoor kan het slib vrij rustig bezinken.
Loire
De langste rivier van Frankrijk is de Loire met een totale lengte van 1006 kilometer. Hij stroomt van zijn bron in de Ardche tot zijn trechtermonding bij St.-Nazaire aan de Atlantische kust.
De Rhne, die in Zwitserland ontspringt, wordt gevoed met smeltwater van de rivieren Isre, Drme en Durance.
De Garonne stroomt vanuit de Pyreneen via Toulouse en Bordeaux naar de Atlantische Oceaan. Vanuit het Centraal Massief voegen de Tarn en de Lot zich daarbij.
De Dordogne ontspringt in het Centraal Massief en heeft een totale lengte van 490 kilometer. Vlak ten noorden van Bordeaux vloeit hij samen met de Garonne, en tezamen vormen ze de Gironde, die in de Atlantische Oceaan uitmondt.
Andere belangrijke rivieren zijn de Rijn, de Garonne en de dwars door Parijs stromende Seine (775 km).
Klimaat
Frankrijk vertoont een grote variatie in klimatologische omstandigheden, die vooral samenhangen met de naar het oosten afnemende invloed van de Atlantische Oceaan, de invloed van de Middellandse Zee in het zuidoosten en de aanwezigheid van gebergten als de Alpen en de Pyreneen. Frankrijk ligt over het algemeen in de stroming van westenwinden en daardoor heeft het overgrote deel van het land een gematigd zeeklimaat. De temperaturen nemen geleidelijk toe van noord naar zuid.
Frankrijk kent vier verschillende klimaten.
Langs de kust van de Middellandse Zee en in het zuidelijk deel van het Rhnedal heerst een Middellandse Zeeklimaat waar de zomers droog en warm zijn en de winters zacht en vochtig. Berucht in het Rhnedal is de mistral, een harde koude valwind die vanaf het Centraal Massief door het dal van de rivier naar de Middellandse Zee waait. Deze wind wakkert soms aan tot een storm doordat het Rhnedal als trekgat fungeert. De minste neerslag valt in het zuidoosten: Avignon en Marseille, met 600 mm per jaar, waarbij zich zowel in het voor- als in het najaar een maximum vertoont naast een scherp minimum in juli.
In het westen heerst een gematigd zeeklimaat met naar verhouding niet zo'n grote verschillen tussen zomer- en wintertemperaturen. De gemiddelde jaartemperatuur bedraagt in deze regio 11C. Neerslag valt er in alle seizoen, al telt de herfst de meeste regendagen. De jaarlijkse hoeveelheid neerslag is gemiddeld op veel plaatsen meer dan 1000 mm. Bretagne heeft het meest uitgesproken zeeklimaat
In het oosten heerst een landklimaat met koude winters; het aantal vorstdagen bedraagt gemiddeld 83. 's Zomers is de temperatuur gemiddeld 19C en er valt relatief weinig neerslag.
In het midden van Frankrijk heerst een overgangsklimaat met eigenschappen van zowel een zee- als een landklimaat. Vergeleken met het gematigd zeeklimaat zijn de temperatuursverschillen tussen zomer en winter groter, terwijl de gemiddelde neerslag minder is en rond de 650 mm per jaar ligt.
Als gevolg van de langzame verwarming in het voorjaar en de langzame afkoeling in het najaar van het zeewater is nabij de kust de temperatuur in het najaar vaak veel hoger dan in het voorjaar. Hoewel het grootste deel van Frankrijk een gematigd klimaat heeft liggen de waargenomen temperatuurextremen toch ver uit elkaar: Parijs kent incidenteel maximumtemperaturen van ca. 40C en een absoluut minimum van -16C.
De hoeveelheid neerslag wordt voor een belangrijk deel bepaald door de aanwezigheid van gebergten: Biarritz aan de voet van de Pyreneen met bijna 1500 mm per jaar en Annecy in de Alpen met bijna 1300. Sneeuw van betekenis komt bijna uitsluitend in het gebergte voor: in de Pyreneen ligt op 2500 m hoogte gedurende ruim 200 dagen per jaar een laag sneeuw.
Naast de al eerder genoemde mistral zijn andere lokale winden de fhnachtige autan en de koude noordelijke bise.
Planten en dieren
Planten
Lavendelvelden Frankrijk kent een rijke en afwisselende flora met meer dan 4000 verschillende soorten hogere planten. De vier hoofdgebieden zijn: een zeer geleidelijk in elkaar overlopende Atlantische en Midden-Europese vegetatie en een alpine en mediterrane vegetatie.
De boomgrens ligt in de diverse gebergten op verschillende hoogtes; in de Pyreneen op 2500 meter, in de Franse Alpen op 1900 meter, in de Auvergne op 1500 meter en in de Vogezen op 1100 meter. Vroeger was Frankrijk vrijwel geheel met bos bedekt, op dit moment nog maar voor een vierde. Grote wouden liggen nog in het Bekken van Parijs (Fontainebleau, Compigne), in Normandi, en bij Orlans. In vlakte en heuvelland van het Atlantische en Midden-Europese gebied bestaat het woud uit loofbos: eikenberkenbos op armere gronden, eikenhaagbeukenbos op voedselrijke gronden, beukenbos in de opgaande oude domaniale wouden, elzen-, iepen- en essenbossen in de rivierdalen.
Waar bossen ontbreken, vallen in het Atlantische gebied vooral de heiden op, met voornamelijk gaspeldoornsoorten en rode dopheide.
De duinen met hun karakteristieke plantengroei zijn vooral goed ontwikkeld in het noorden, op Cotentin, in Charente-Maritime en in Les Landes waar ze bedekt zijn met zeedennen. Beroemd zijn de orchideenrijke kalkhellinggraslanden die in heel Frankrijk te vinden zijn. In de bergen vindt men, van laag naar hoog gordels van beukenwoud, beuken-sparrenwoud, fijnsparrenwoud en de alpine zone. Afgelegen weiden in de Alpen bevatten talloze wilde bloemen, waaronder krokussen, blauwe en gele gentianen, talrijke soorten lelies en orchideen, alpine anemonen, klokbloemen en tulpen.
In de Pyreneen komen meer dan 400 soorten bloemen voor, waarvan 160 soorten alleen hier, o.a. de Pyreneese ramonda en steenbreek, bijzondere soorten akelie en lelies, kleine paarse krokussen en roze androsace.
De bergweiden van de Pyreneen staan in de zomer vol bloemen als Turkse lelies, akelei, kievietsbloemen, gentiaan, viooltjes, geraniums, narcissen en orchideen.
De mediterrane flora en vegetatie in het uiterste zuiden heeft een geheel eigen karakter. Het oorspronkelijke steeneikenbos is bijna verdwenen en vervangen door maquis, een altijdgroene doornstruik, die op steenachtige bodem god gedijt en garrigue, een heideachtige vegetatie met o.a. dwergeik, lavendel en rozemarijn, die hoofdzakelijk op kalkhoudende grond groeit met olijfbossen, wijngaarden en cultures van vijg en amandel, aan de Cte d'Azur van sinaasappelen en citroenen.
Dieren
Flamengo De dierenwereld van Frankrijk sluit aan bij die van West-, Midden- en Zuid-Europa. Typische bergfauna is te vinden in de West-Alpen en de Pyreneen. Door de sterke temperatuurverschillen in zee van de Atlantische Oceaan en Middellandse Zee hebben de kusten totaal verschillende fauna's. Door de grote uitgestrektheid van het gebied treft men een aantal verschillende elementen onder de dierenwereld aan.
De genetkat bereikt in Frankrijk zijn noordgrens; de broedplaatsen van de flamingo in de Camargue (Rhnedelta) zijn de noordelijkste in Europa en het Middellandse-Zeegebied. In deze delta broeden ook nog de kwak en de zilverreiger en ook de bever komt hier nog voor. Een ongebreidelde jacht op alle mogelijke soorten van wild en vogels heeft bijgedragen tot de verarming van de fauna; nationale parken en reservaten zijn nog te gering in aantal om het voortbestaan van talloze zeldzaam geworden soorten te waarborgen.
In de Pyreneen komen nog bruine beren voor, die niet in het hooggebergte leven maar op de rand van het hoogste punt waar ook mensen wonen. Andere bergbewoners zijn marmotten, "isards" of Pyreneese antilope (gemzensoort), sneeuwpatrijs en de Pyreneese Desman of watermol, een nachtdier met zwemvliezen en een spitse snuit dat alleen in de Pyreneen en de Kaukasus voorkomt.
De koning van de Pyreneen is de lammergier, de grootste Europese gier met een vleugelwijdte tot drie meter. Andere gieren die hier nog voorkomen zijn de vale gier en de Egyptische gier. In de Alpen en de Pyreneen leven op grote hoogte de gems en de steenbok en in de Alpen karakteristieke soorten als sneeuwhaas, alpenmarmot, alpenkauw, alpenkraai, en sneeuwhoen.
In het noorden en westen leven vele soorten vleermuizen, met name hoefijzervleermuizen en gladneuzen. Verder insecteneters als mol, egel en spitsmuis en knaagdieren als haas, konijn, hamster, eekhoorn, slaap- woel-, en echte muizen. Kleine roofdieren zijn wezel, marter, bunzing, das en otter en hoefdieren edelhert, ree en wild zwijn.
De vogelpopulatie kent eigenlijk geen echte bijzondere soorten. Voor allerlei zeevogels zijn er o.a. reservaten voor de kust van Bretagne en hier leven alken, zeekoeten, papegaaiduikers, aalscholvers, wulpen en jan-van-genten. De kustmoerassen in het westen en het zuiden van Frankrijk zijn pleisterplaatsen voor trekkend waterwild. De rotsduif is een op de rotsen levende voorouder van de bekende stadsduif.
In Zuid-Frankrijk is het aantal diersoorten veel groter, onder meer door de mediterrane en Zuid-Europese soorten. Voorbeelden hiervan zijn de bijeneter, de scharrelaar en het grotere aantal reptielen en amfibien.
Langs de Atlantische kust leeft de gewone zeehond en langs de kust van de Middellandse Zee monniksrob, bruinvis, tuimelaar en dolfijn.
Op het eiland Corsica komt de moeflon voor. |