Extra informatie over Groenland
Algemeen
Kayaktocht Groenland (in het Groenlands: Kalaallit Nunaat) is een provincie van Denemarken en het grootste eiland ter wereld, 2 keer zo groot als het tweede grootste eiland ter wereld, Nieuw-Guinea. Met een oppervlakte van 2.187.700 km2 is Groenland daarmee ongeveer 50x zo groot als Nederland. Groenland ligt in de noordelijke Atlantische Oceaan en grenst in het noorden aan de Noordelijke IJszee en het Robesonkanaal, in het oosten aan de Straat Denemarken en de Groenlandzee, in het zuiden aan de Atlantische Oceaan en in het westen aan de Straat Davis en de Baffinbaai.
Groenland behoort geografisch gezien tot het Noord-Amerikaanse continent en heeft het oudste landschap ter wereld; het is tot 3,7 miljard jaar oud! Het Canadese Ellesmere Island ligt maar op 26 km afstand, IJsland op 220 km en Noorwegen op ca. 1500 km. De afstand van het noorden naar het zuiden bedraagt bijna 2700 km en dat is ongeveer net zo ver als de afstand Amsterdam-Athene in Griekenland. De afstand van het oosten naar het westen bedraagt iets meer dan 1000 km. Groenland is het meest noordelijke land ter wereld. Het eilandje Oodaap is het meest noordelijke stukje land ter wereld.
Ongeveer 2 miljoen km2 (ca. 82%) van Groenland is bedekt met een pak landijs van gemiddeld 1600 meter dik en er zijn zelfs stukken die meer dan 3.000 meter dik zijn. De oppervlakte van deze enorme ijsvlakte is net zo groot als de oppervlakte van Duitsland, Frankrijk, Itali en Spanje samen. Alleen een toendragebied in het noorden (Pearyland) en een 250 km brede kuststrook zijn ijsvrij. Door het gewicht van het ijs is de bodem van het binnenland op sommige plaatsen gezakt tot 360 meter onder zeeniveau.
De kust kenmerkt zich door steile bergen waarvan de Gunnbjrn Fjeld de hoogste is (3700 meter) en door de vele fjorden die tot 300 km (de Scoresbysund) landinwaarts reiken. Door deze fjorden is de Groenlandse kustlijn bijna 40.000 km lang! Voor de kust liggen vele eilanden waarvan Disko, dat ten westen van Groenland ligt, het grootste is met ca. 8600 km2.
Het landijs op Groenland is verdeeld in een noord- en zuidkap en kan gezien worden als een soort gletsjer. Het binnenste ijs van de ijskap wordt firnijs genoemd. Firnijs ontstaat door het smelten en opvriezen van sneeuw. Aan de rand van het landijs bevinden zich gletsjertongen die in de zee afdalen. De snelheid waarmee dat gebeurt hangt onder andere af van de temperatuur, de ondergrond en de druk van het firnijs. Bij Ilulissat ligt de snelste gletsjer die ca. 30 meter per dag de zee in schuift over een breedte van ca. acht kilometer. De brokken ijs die in de zee schuiven zijn de beruchte ijsbergen. Een daarvan werd de Titanic fataal. Deze ijsbergen kunnen wel 100 meter boven het water uitsteken. Onder water bevindt zich het grootste gedeelte van de ijsberg, 6/10 tot 9/10 deel. Door de bevriezing van de zeespiegel ontstaat in het noorden en noordoosten het zee- ijs, ook wel pakijs genoemd als het aan alle kanten vast en onbeweeglijk ligt. Tot nu toe is het geen enkel schip gelukt om helemaal om Groenland heen te varen.
Klimaat
Noorderlicht Langs de westkust loopt de Golfstroom waardoor de temperatuur s zomers gemiddeld tussen de 5 en 18C ligt, zowel in het noorden als in het zuiden. In de zon loopt de temperatuur tot boven de 20C op. Op het landijs wordt het gemiddeld niet warmer dan 11C. De temperatuurverschillen zijn s winters veel groter. In het noorden kan de temperatuur tot 50C dalen en in het zuiden tot 20C. In 1954 werd de laagste temperatuur ooit gemeten, -70C.
De luchtvochtigheid op Groenland is meestal erg laag. Daardoor voelen de lage temperaturen heel anders aan dan op andere koude plaatsen op de wereld, zoals IJsland en de Far Oer-eilanden. In het zuiden kan het dagenlang mistig en regenachtig zijn.
Twee bijzondere natuurverschijnselen zijn in het noorden van Groenland waar te nemen: de middernachtzon en het noorderlicht.
Hoe verder men in de richting van de Noordpool gaat, hoe hoger de zon aan de hemel staat en hoe langer de zon achter elkaar blijft schijnen. De poolcirkel, die door het noorden van Groenland loopt, is de breedtegraad waarop de zon in de nacht van 21 op 22 juni net boven de horizon blijft staan. De middernachtzon is ook in zuidelijker delen van Groenland waar te nemen. Hartje zomer kan men dan zonder veel problemen s nachts op straat de krant nog lezen. Omgekeerd blijft de zon s winters op de poolcirkel natuurlijk onder de horizon staan en op de noordpool heerst dan de poolnacht. In het uiterste noorden is de zon in de winter maar maximaal drie uur per dag te zien. Bij zware bewolking is er natuurlijk veel minder van dit natuurverschijnsel te zien.
Het noorderlicht of poollicht is in heldere, koude winternachten te zien. Uit zonnevlekken worden richting aarde elektrische deeltjes weggeschoten die door het magnetisch veld om de aarde naar de hogere luchtlagen gestuwd worden en daar beginnen te gloeien. Er ontstaan dan schitterende kleurschakeringen in bogen en stralen. Het allermooiste is de noorderlichtkroon als al die bogen en stralen als een kroon boven de pool lijken te hangen. Het noorderlicht is gedurende het hele jaar door te zien boven Groenland.
Planten en dieren
Ondanks het vaak barre klimaat komen op Groenland ca. 500 plantensoorten voor, waaronder zelfs vier soorten orchideen. De nationale bloem is het wilgenroosje. Typisch Groenlands is de op rabarber lijkende en smakende berg- engelwortel. Velden en weiden zijn in de zomer bezaaid met o.a. heide, ereprijs, wollegras, boterbloem, kamille, paardebloem, grasklokje, gentiaan, steenbreek en Arctische klaproos.
Het klimaat op Groenland is er wel de oorzaak van dat er nauwelijks bomen op Groenland voorkomen. In de beschutting van de fjorden staan her en der wat berken. Algemeen voorkomend is de zeer kleine (10-20 cm) kruipende dwergberk. Eetbaar zijn blauwe bosbessen, vossenbessen en meelbessen. Eetbare paddestoelen als eekhoorntjesbrood en morielje zijn er genoeg te vinden.
Groenland heeft een rijk dierenleven, waaronder meer dan 200 soorten vogels. Het sneeuwhoen is de enige vogel ter wereld die in de winter een wit verenkleed krijgt. Er broeden ca. 52 soorten vogels op Groenland waaronder aalscholvers, eidereenden, gorzen, jagers, drieteenmeeuwen en zwanen. Verder komen er vier roofvogelsoorten voor: de sneeuwuil, de zeearend, de slechtvalk en de giervalk.
De ijsbeer is het bekendste dier van Groenland en komt dan ook voor op het landswapen. De ijsbeer leeft ten noorden van de poolcirkel. In het nationale park leven meer dan 1500 exemplaren. De poolvos en de poolhaas krijgen s winters een witte pels. De poolvos leeft vooral op de noordelijke toendra maar komt in feite overal op Groenland voor. Lemmingen zijn kleine knaagdieren die massaal omkomen tijdens hun trektochten en s winters onder het sneeuwdek leven.
Rendieren komen in het wild voor, maar worden ook op farms gefokt. Er leven verschillende soorten zeehonden in de kustwateren van Groenland, o.a. de veel voorkomende stinkrob (2 miljoen exemplaren), de zadelrob en de klapmuts. Ook walrussen worden regelmatig gesignaleerd. De imposante muskusossen, uit de familie der geiten, leven op de oostelijke toendra en in het westen van Groenland. Op dit moment leven er op Groenland zon 2000 exemplaren.
Ongeveer 20 soorten walvissen leven in de Groenlandse kustwateren waaronder het grootste dier ter wereld, de blauwe vinvis ( tot 30 meter lang). Evenals de blauwe vinvis wordt de Groenlandse walvis met uitsterven bedreigd. Bijzonder is de narwal met zijn twee meter lange slagtand. Verder worden vinvissen, grienden, belugas, bultrugwalvissen, potvissen en tuimelaars vaak waargenomen. De noordelijke toendra en een groot gedeelte van het landijs in het noordoosten is in 1974 door Denemarken uitgeroepen tot Nationaal Park. Het is het grootste beschermde gebied op aarde en meet ca. 972.000 km2.
Muskusos |