Extra informatie over Indonesie
Algemeen
Landschap Indonesi Indonesi (Republik Indonesia) is een republiek in Zuidoost-Azi, gelegen tussen het Aziatische vasteland en Australi. Indonesi is gelegen in de Austraal-Aziatische Middelzee tussen de Indische en de Grote Oceaan. Deze zee bestaat uit een aantal kleinere zeen, onder andere Javazee, Floreszee, Arufurazee, Bandazee, Timorzee en Zuid-Chinese Zee.
De archipel omvat 13.677 (delen van) eilanden, waarvan er ca. 990 bewoond worden en er maar ca. 6000 een naam hebben.
Indonesi heeft een landoppervlakte van ongeveer 1.95 miljoen km2, is daarmee het grootste land van Zuidoost-Azi en ongeveer vijftig keer groter dan Nederland. Van het eilandje Sabang in het westen, tot de grens van Irian Jaya bij Marauke in het oosten, meet Indonesi ca. 5100 kilometer, ongeveer een achtste deel van de aardomtrek. De lengte van de noord-zuidas bedraagt ca. 1760 km.
De totale oppervlakte van Indonesi, inclusief de territoriale wateren, bedraagt meer dan 5 miljoen km2. Ca. 64% van de oppervlakte van Indonesi bestaat dus in feite uit water. Indonesirs noemen hun land dan ook niet voor niets Tanah Air Kita, ons land en water.
De grootste eilanden zijn Kalimantan (539.460 km2), het Indonesische deel van het eiland Borneo, Sumatra (473.606 km2), Irian Jaya (421.981 km2), het Indonesische deel van Nieuw-Guinea, Sulawesi (189.216 km2) en Java (132.187 km2). Tezamen beslaan zij meer dan 90% van het totale grondgebied van de republiek.
Binnen de archipel kunnen zon 30 kleinere eilandengroepen onderscheiden worden, die zijn samengebracht in vier regios: de Grote Sunda-eilanden, te weten Java, Sumatra, Sulawesi (Celebes) en Kalimantan (Borneo); de Kleine Sunda-eilanden, die zich uitstrekken van Bali tot Timor; de Molukken, een groep van ca. 1000 eilanden en eilandjes waaronder Ambon, Ceram, Ternate, Tidore, de Banda- Aru- en Tanimbar-eilanden, Halmahera en Morotai; en Irian Jaya met omringende eilanden.
Indonesi grenst aan Oost-Timor (228 km), Maleisi (1782 km) en Papoea Nieuw Guinea (820 km). Over zee grenst Indonesi aan Maleisi, Singapore, Vietnam, de Filippijnen en Australi. De totale lengte van de kustlijn bedraagt 108.000 km volgens de laatste satellietbeelden van februari 2003.
Landschap
De enorme verscheidenheid aan landschappen is een gevolg van klimatologische en geologische factoren. Zo zijn de eilanden van West-Indonesi altijd bedekt geweest met dichte tropische regenwouden, de Oost-Indonesische eilanden daarentegen zijn veel droger met zelfs savannelandschappen. Het grootste gedeelte Van Indonesi bestaat uit laaggelegen kustgebieden en koraalriffen.
De hoogste bergketen van Indonesi, bedekt met eeuwige sneeuw, ligt in Irian Jaya. Hier bereikt de Puncak Jaya een hoogte van 5040 meter.
Regenwouden
Het ecologisch evenwicht in het regenwoud wordt ernstig bedreigd door menselijke activiteiten of de gevolgen daarvan. Zo vindt er op grote schaal houtkap plaats, met als gevolg een toenemende erosie. In 1997 gingen bovendien nog eens gigantische stukken regenwoud verloren door bosbranden. Het nog resterende bosareaal van Indonesi beslaat ongeveer 60% van het totale landoppervlak. Het gaat daarbij vooral om zon 100 miljoen hectare tropisch regenwoud, na Brazili het grootste oerwoudgebied op aarde.
Java behoort tot de dichtstbevolkte eilanden ter wereld en het is dan ook niet vreemd dat meer dan 90% van de natuurlijke vegetatie is vernietigd. Het grootste deel van het resterende primaire bos wordt alleen nog maar aangetroffen in verlaten, bergachtige streken boven de 1400 meter. Praktisch alle laagland-regenwouden zijn ontgonnen voor landbouwbedrijven en boomplantages.
De regenwouden van de Kleine Soenda-eilanden (Nusa Tenggara) zijn veel minder weelderig dan die van de overige delen van Indonesi. Het regent weinig in deze streek en gedurende het droge jaargetijde zijn de wouden buitengewoon kwetsbaar voor bosbranden. Hier treft men een savannelandschap aan.
Kalimantan in het grootste houtexportgebied van heel Zuidoost-Azi. Grote delen van de wouden zijn dan ook zwaar toegetakeld.
Op het eiland Sulawesi komen nog grote arealen primair regenwoud voor.
De meest uitgestrekte regenwoudarealen van de Molukken komen voor op de eilanden Halmahera en Ceram.
Op het eiland Nieuw-Guinea komen de meest uitgestrekte regenwouden van heel Zuidoost-Azi voor, in totaal ongeveer 700.000 km2. Ongeveer 80-85% van het tropenwoud van Irian Jaya, het westelijk deel van het eiland Nieuw Guinea, en 75-80% van dat van Papoea Nieuw Guinea ligt er nog in de oorspronkelijke toestand bij.
Geheel Irian Jaya, met uitzondering van het zuidoostelijke deel, wordt met regenwoud bedekt.
Rivieren en meren
De grote eilanden worden doorsneden door grote rivieren die in de bergen ontstaan en als brede stromen het laagland ingaan. Enkele grote rivieren zijn de Kapuas en de Barito op Borneo, de Musi op Sumatra en de Brantas op Java. De meeste rivieren op Java stromen naar het noorden en monden uit in de Java Zee. De rivieren op Java zijn relatief lang. De Solo-rivier ontspringt op Midden-Java, vlak bij de zuidkust van het eiland, en kronkelt over een afstand van zon 600 km voordat ze bij Soerabaja in de Java Zee uitmondt. Het rivierenstelsel van Kalimantan is indrukwekkend, met ook de langste rivieren van Indonesi. De in westelijke richting stromende Sungai Kapuas is langer dan 600 km, de naar het oosten afwaterende Mahakam en de naar het zuiden stromende Sungai Barito zijn ongeveer 500 km lang.
Het Danau Tobameer is met 1700 km2 het grootste meer van Zuidoost-Azi; met 450 meter een van de diepste en bovendien een van de hoogstgelegen (900 m) meren ter wereld.
Borneo telt in totaal ca. 110 meren, waaronder enkele grote zoals dat van Jempang (15.000 ha), Semayang (13.000 ha) en Melintang (11.000 ha). De grootste meren van irian jaya zijn de Danau Paniai, voorheen de Wisselmeren, en het Danau Sentani bij Jayapura.
Vulkanen en aardbevingen
Krakatau Indonesi Op Indonesi zijn nog meer dan 100 vulkanen actief. De bekendste is de Krakatau of Rakata, een eilandvulkaan gelegen tussen Sumatra en Java. Andere bekende vulkanen zijn de Agung op Bali, de Merapi, Kelud, Semeru, Pangranro en Gede op Java, de Rinjani op Lombok en de Galunggung op West-Java. De actiefste vilkaan is wel de Tambora op het eiland Sumbawa. Het gebied waar al deze vulkanen liggen wordt ook wel de Ring van Vuur genoemd. Gemiddeld registreert men ca. 10 keer per jaar een grote uitbarsting.
Dit levert niet alleen problemen op, maar heeft ook een positieve kant. De mineraalrijke as die uitgestoten wordt, verspreidt zich via rivieren en irrigatiekanalen over het hele land. Hierdoor is Indonesi een van de vruchtbaarste landen ter wereld. Met name de jonge vulkanische asgronden van Oost- en West-Java zijn uitstekende landbouwgronden, o.a. voor de natte rijstbouw. De voor het landschap zo karakteristieke terrasvormige akkers of sawas, zijn vaak zelfs gelegen tegen de hellingen van vulkanen. Alleen Kalimantan heeft geen geschikte landbouwgronden. Dit is geen vulkanisch eiland en de aanwezige moedergesteenten betsaan vooral uit zandsteen en graniet. Minder geschikt voor de landbouw zijn ook de roodgele uitgeloogde gronden in het natte noordwesten van Java en de terra-rassagronden aan de zuidkust van het eiland.
Naast kegelvormige vulkanen zijn er ook vulkanen met meerdere kraters en vulkanen met een hele reeks secundaire kegels.
Toen de Krakatau in 1883 tot uitbarsting kwam, was de kracht van de eruptie te vergelijken met de ontploffing van enkele waterstofbommen. De uitbarsting veroorzaakte vloedgolven die op Java aan meer dan 35.000 mensen het leven kostten.
De explosie van de Krakatau werd nog overtroffen door de uitbarsting van de vulkaan Tambora op Sumbawa in 1815, waarbij 90.000 mensen om het leven kwamen en de uitgestoten as de zon vele maanden lang verduisterde.
Naast vulkaanuitbarstingen komen er ook talloze aardbevingen voor. Elk jaar worden over heel Indonesi gemiddeld 500 tot 1000 bevingen geregistreerd, waarvan de meeste gelukkig maar een geringe kracht hebben.
Wanneer het epicentrum van een aardbeving echter in zee ligt, dan kan zon zeebeving een verwoestende vloedgolf of tsunami veroorzaken, en die is vaak veel gevaarlijker dan de beving zelf.
Klimaat
Klimaat Indonesi Met uitzondering van het hoogland, heeft het grootste deel van Indonesi een zeer vochtig (vaak boven de 90%) tropisch regenklimaat, waarbij de gemiddelde maandtemperaturen maar weinig verschillen van het hoge jaargemiddelde, dat rond de 25 tot 27C ligt. De maximumtemperatuur kan een waarde bereiken van 36C.
De temperatuur in het gebergte neemt met ongeveer 1C per 170 meter stijging af. In het centrale gebergte van Nieuw-Guinea komt op de toppen boven ca. 4500 meter eeuwige sneeuw voor en kan het kwik dalen tot onder het vriespunt. Delen van Java, Bali, Nusa Tenggara, Sulawesi, de Molukken en Irian Jaya kennen een savanneklimaat met een korte droge tijd. In de Palu Vallei van Centraal-Sulawesi valt jaarlijks minder dan 500 mm, en is daarmee het droogste gebied van de archipel. Op de zuidoostelijker gelegen eilanden Timor en Roti kan het droge jaargetijde zeven maanden duren.
Wat betreft de neerslag bestaan er grote verschillen, zowel naar hoeveelheid als naar het seizoen waarin deze valt. Vanaf december tot eind maart komen de heersende winden vanuit het noordoosten over Noord-Sumatra, Kalimantan en Sulawesi, maar tijdens het passeren van de evenaar buigen zij af en worden boven Java, Nusa Tenggara en daar voorbij westnoordwest. Van juni tot oktober is de richting andersom, waarbij een uitzonderlijk droge luchtstroom vanuit de Australische woestijn de zuidelijke helft van Indonesi passeert en boven Sumatra van een zuidoostelijke in een zuidwestelijke richting verandert.
Dan heeft deze luchtstroming inmiddels veel waterdamp opgenomen. De neerslag valt niet gelijkmatig over het jaar verdeeld. Er zijn droge en natte maanden. Het aantal droge maanden neemt in het algemeen van het westen naar het oosten en van het noorden naar het zuiden toe. Er wordt van een droge maand gesproken als er minder dan 60 mm neerslag valt. Maar in gebieden die in hoge mate blootstaan aan de moessons komt veel zwaardere regenval voor. In Padang bijvoorbeeld, op de zuidwestelijke hellingen van Sumatra, valt jaarlijks ca. 4500 mm. De gemiddelde jaarlijkse neerslag ligt tussen de 2000 en 3000 mm, in Jakarta 1800 mm.
In het algemeen kan men zeggen dat het van oktober tot mei in Indonesi de natte-moessontijd (musim hujan) is. In de namiddag regent het dan vaak enkele uren zeer plaatselijk, waardoor alles weer opfrist en de temperatuur iets daalt. De meeste regen valt in januari en februari.
De droge tijd (musim kemarau), van mei tot oktober, is het gunstigst om te reizen. Het is dan wel erg warm, en er valt maar af en toe een buitje dat de natuur weer opfrist.
Planten en dieren
Planten
Tijgerorchidee Indonesie De Indische archipel heeft een zeer rijke flora, die zich van west naar oost wijzigt in samenhang met het in deze richting droger wordende klimaat. In totaal zijn er meer dan 45.000 bloeiende plantensoorten, en dat is ca. 10% van alle soorten bloemen en planten die er op aarde voorkomen. Er zijn 250 bamboesoorten en 150 verschillende soorten palmen. Alleen al van het eiland Borneo zijn zon 3000 boomsoorten bekend, en in de regenwouden van Irian Jaya komen meer dan 2500 soorten orchideen voor, waaronder de grootste ter wereld, de tijgerorchidee met zijn drie meter lange sleep van bloemen. Irian Jaya is ook bekend vanwege zijn insectenetende bekerplanten.
Sumatra, Borneo en Nieuw-Guinea buiten de gebergten en oorspronkelijk ook West- en Midden-Java zijn, respectievelijk waren bedekt met zeer dicht tropisch regenwoud. Een van de vele woudreuzen is hier nog steeds de ijzerhoutboom, die opvalt door zijn gladde stam die een diameter van 2-3 meter kan bereiken en die tot 40 meter hoog kan worden. De waringin wordt in verschillende delen van Indonesi als een heilige boom beschouwd. De waringin is een vijgenboom met een wirwar aan luchtwortels die een indrukwekkende omvang kunnen bereiken.
Waringin Indonesie Veel tropisch regenwoud verdwijnt doordat de zich uitbreidende bevolking steeds meer landbouwgrond nodig heeft en daarom meer en meer bos kapt. Ook de kap ten behoeve van de houtindustrie heeft een zware tol op het bestand. Een goed voorbeeld is Java, waar het bos bijna geheel door landbouwgewassen en onkruiden is vervangen. Ook op Bali en een groot deel van Sumatra is het tropisch woud nagenoeg geheel vervangen door cultuurland (rijstvelden, rubber- en palmplantages).
In het drogere Oost-Indonesi overweegt het in de droge tijd deels kale moessonbos; belangrijk is hier het houtleverende djatibos. Op het droge oostelijke Nusa Tenggara komt savannebegroeiing voor. Afhankelijk van hoe droog het klimaat is, zijn de bossen hier gedeeltelijk of helemaal bladverliezend, bijvoorbeeld de teakboom.
Langs de slibrijke zeekusten treft men mangrove-vloedbossen aan, die zich ook langs de rivieren tot ver in het binnenland uitstrekken; daarachter groeien vooral op Sumatra en Borneo vaak uitgestrekte veenmoerasbossen in voedselarm zoet water. De mangrovebomen worden gekenmerkt door hun stelt- en ademwortels. Langs de kust groeit de Rhizophora, te herkennen aan zijn dolkvormige vruchten, die al ontkiemt zijn voordat ze van de boom vallen.
De vegetatie van de gebergten verandert met de hoogte en vertoont gordels die vergelijkbaar zijn met de klimaatgordels die men aantreft tussen de evenaar en de polen: tot 1000 meter de tropische gordel; tot 1500 meter de submontane gordel; tot 2400 meter de montane zone; tot 4000 meter de subalpine gordel; boven 4000 meter graslanden met mossen en korstmossen en verspreide struiken, vergelijkbaar met de alpine flora. In het nationale park Gunung Gede Pangrango vinden we boven de boomgrens de laatste resten van de Javaanse bergflora. Hier groeit onder andere het Javaanse edelweiss, gentianen, bramen, aardbeien en sint-janskruid. In de koelere bergstreken groeien verder veel varensoorten, rododendrons, terpentijnbomen, beuken, eiken en acacias. Orchideen leven zowel in het oerwoud als hoog in de bergen.
Kenmerkende bomen van de archipel zijn o.a. de palmen: kokospalm, oliepalm, nipapalm, lontarpalm, pandanpalm, sagopalm, arnpalm (palmwijn, suiker), pinangpalm (betelnoten), rotan en de vele soorten van het geslacht Ficus.
In het westelijk deel van de archipel overheersen de hardhout leverende Dipterocarpaceae.
Rafflesia Arnoldii indonesie Tot de bedreigde soorten van de Indonesische flora behoort onder andere de beroemde Rafflesia arnoldii (Midden- en Zuid-Sumatra), de grootste parasitaire bloem ter wereld, waarvan de bloesem een diameter van n meter kan bereiken. De Rafflesia klampt zich vast aan de wortels van zijn gastheer, de lianensoort Viatceae, waaraan hij ook alle voedingsstoffen onttrekt. De knop heeft twee jaar nodig om uit te komen.
Op Borneo vinden we de enige zwarte orchidee ter wereld, de Coelogyne pandurata. Een veel voorkomende plant is de melati, een geurige jasmijnsoort. De angrek bulan of maanorchidee is net als de melati en de Rafflesia, uitgekozen als nationale bloem.
Een van de mooiste, weelderigst bloeiende bomen van Indonesi is de flamboyant of bosvlam, een van oorsprong uit Madagaskar afkomstige boom. De flamboyant wordt door heel Indonesi aangeplant als schaduwboom.
Indonesi staat ook bekend om zijn grote variteit aan tropische vruchten, o.a. blimbing, manggis, durian, nangka, rambutan, jambu air en salak.
Dieren
De dierenwereld van Indonesi vertoont zowel Aziatische als Australische elementen. De Wallace-lijn (zie hieronder), tussen de Filippijnen, Borneo en Bali enerzijds en Sulawesi en Lombok anderzijds, geeft ongeveer de scheiding aan. Vele eilanden vertonen een mengfauna en zijn daarom van groot belang voor biologen. Dit overgangsgebied wordt ook wel wallacea genoemd.
De fauna van de Grote Sunda-eilanden, met uitzondering van Sulawesi, komt voornamelijk overeen met die van het Aziatische vasteland. Nusa Tenggara, ten oosten van Bali, Molukken (o.a. de Seram-buideldas) en Irian Barat hebben een meer Australisch karakter, al ontbreken Aziatische elementen er niet. Op vele eilanden die in het verleden (Pleistoceen) met elkaar of met het continent samenhingen, konden, als gevolg van langdurige isolatie, nieuwe endemische rassen en soorten ontstaan die nergens anders ter wereld voorkomen.
Orang Oetan Indonesie Beroemdste mensaap van Indonesi is de orang-oetang (bosmens), die alleen op Sumatra en Kalimantan (Borneo) voorkomt. De orang-oetang is een sterk bedreigde diersoort, waarvan nog maar zon vijfduizend exemplaren in het wild leven.
De zeer bijzonder uitziende neusaap komt alleen op Kalimantan voor. De rode neus van het mannetje kan wel 15 centimeter lang worden. Gibbons (o.a. siamang, withandgibbon, zilvergibbon, oenka en Mllers gibbon) zijn beperkt tot de westelijke eilanden; Sulawesi en de overige oostelijke eilanden hebben andere apensoorten. Met name op Sumatra komen ook de zogenaamde bladapen (langoeren of slankapen) voor. Van deze sierlijke apen zijn er op Sumatra 30 soorten en ondersoorten. Het bijzondere van deze apen is dat ze relatief veel bladeren en zaden eten. Halfapen als loris en spookdiertjes, evenals toepajas, komen alleen in het westen voor.
De grote zoogdieren van het regenwoud zijn nog maar af en toe te zien. Olifanten komen nog voor op Sumatra en Noord-Kalimantan. De eenhoornige Javaanse neushoorn komt alleen nog voor in het reservaat Ujung Kulon in West-Java; de tweehoornige Sumatraanse neushoorn leeft in Indonesi alleen nog in Kalimantan. De Sumatraanse tijger komt alleen nog voor in de regenwouden van Sumatra, de grootste katachtige van Kalimantan is de nevelpanter. Op Sumatra en in Kalimantan komt de honingbeer of Maleise beer voor. Tapirs leven in laaggelegen moerasbossen.
Banteng Van de herkauwers verdienen de banteng of wilde buffel (alleen op Java), de anoa van Sulawesi en de bosgems van Sumatra vermelding. De banteng (tot 800 kilo) is nauw verwant aan de gaur, de grootste wilde rundersoort. Waterbuffels behoren tot de gedomesticeerde dieren. In Indonesi komen twee soorten voor: de rivierbuffel en de moerasbuffel. Beiden worden door de bevolking karbouw of kebo genoemd. De witte zeboe, in Indonesi lembu of sapi putih genoemd, stamt waarschijnlijk af van de wilde gaur, maar is al lange tijd gedomesticeerd.
Op Java leeft de kantjil of Javaans dwerghert, het Javaanse hert of rusa, het zeldzame Javaanse wrattenzwijn, de luipaard, de zwarte panter en de gevlekte panter. Het Bawean-hert is een van de meest zeldzame hertensoorten ter wereld en komt alleen op het vulkanische eiland Bawean, 150 km ten noorden van Java, voor. In de bossen van het nationaal park Bromo-Tengger-Semeru leven wilde zwijnen, boskippen, langoeren, kijang een klein hert- Javaanse miereneters en luwak, een soort rolmarter.
De zoogdierfauna van Maluku (Molukken) bestaat voornamelijk uit kleine soorten hogere zoogdieren en buideldieren, zoals de vliegende buideleekhoorn, drie soorten koeskoezen, wallabys of boomkangoeroes en veertig soorten vleermuizen waaronder kleine insecteneters en de grote vliegende honden of kalongs. De zee rond het eiland Aru is bekend om de doejongs of zeekoeien. Op Ambon komt de soa-soa of watervaraan voor. Voor de handel in levende vogels zijn de rode lori, de bloedvleklori, de roodkuifkaketoe en de blauwstuithoningpapegaai erg gewild.
Ook op Kalimantan en Sumatra komen veel zweefvliegers voor, o.a. vliegend draakje (Draco), vliegende kikker, vliegende gekko en vliegende kat.
De mangrove-bossen worden bewoond door o.a. wenkkrabben, slijkspringers, ijsvogels en de bizar uitziende neusaap, die alleen op het eiland Borneo voorkomt.
Sulawesi is een geval apart. De meeste dieren hebben een Aziatische oorsprong; de twee soorten koeskoezen (o.a. beerkoeskoes) die hier voorkomen zijn echter onmiskenbaar buideldieren en typisch Austraal-Aziatisch.
Dieren die nergens anders voorkomen zijn dwerg- of gemsbuffels (anoa), de babirusa, een wild zwijn met gebogen slagtanden, de netpython, de grote palmmarter, het Sulawesi-spookdiertje of tarsier (met een lengte van 10 cm de kleinste aap ter wereld) en de kuifmakaak of zwarte baviaan.
Op de Togian-eilanden komt de grootste, op het land levende geleedpotige voor, de kokospalmkreeft of de klapperdief, familie van de heremietkreeft. Deze enorme kreeften, althans de mannetjes, kunnen een gewicht van vijf kilo bereiken en hun gestrekte scharen hebben een spanwijdte van maar liefst 90 cm.
Bijzonder is ook de maleo of hamerhoen, een loopvogelsoort die haar eieren in het zand begraaft de eieren worden door de vulkanische warmte uitgebroed.
Kasuaris Indonesie In Indonesi komen zon 1500 vogelsoorten voor, waaronder vele Austraal-Aziatische soorten als de kasuaris (op Irian Jaya komen drie soorten voor: de helmkasuaris, de oranjehalskasuaris en de dwergkasuaris), kaketoes, vele andere papegaaiensoorten en meer dan veertig soorten paradijsvogels, die alleen voorkomen op de Noord-Molukken, de Aroe-eilanden en Irian Jaya. Van de vogelwereld dienen verder genoemd te worden: de majestueuze argusfazant, trogons, bladvogels, kroonduiven, baardvogels en grootpoothoenders. De pauw komt alleen op Java voor.
Bijzonder is dat van de 600 vastgestelde vogelsoorten op Borneo, er 128 niet in Kalimantan voorkomen.
Op de Molukken komen ca. 350 vogelsoorten voor, waaronder de endemische Wallace-paradijsvogel en de grote roodkuifkakatoe.
In de regenwouden van Sumatra en Kalimantan leven exotische vogels als Schneiders pitta, bronsstaartpauwfazant, ijsvogels, ibissen en negen soorten neushoornvogels. Sumatra telt 465 vogelsoorten, waarvan er 13 endemisch zijn. Sumatra is na Irian Jaya het vogelrijkst.
Op Bali zijn vooral de vogelsoorten interessant, o.a. de zeer zeldzame, schitterende jalak putih of witte Bali-spreeuw, papegaai-amadinen, rijstvogels, purperkoeten, jassanas en wevervogels.
Komodo varaan Indonesie In het midden van de zeestraat tussen Sumbawa en Flores ligt Pulau Komodo. Hier komt de Komodovaraan of reuzenvaraan voor, de grootste varaan ter wereld. Ook op de eilanden Padar, Rinca, Gili Motong en een deel van (het vasteland van) West-Flores. De Komodovaraan, door de plaatselijke bevolking ora genoemd, is een van de oudste nog levende diersoorten en stamt uit het Eoceen, 60 miljoen jaar geleden. Hun huidige aantal wordt geschat op 5000 exemplaren.
Volwassen mannetjes kunnen een gewicht van 150 kilo bereiken en tot drie meter lang worden. Vrouwtjes zijn een stuk kleiner en leggen per keer zon dertig eieren.
Krokodillen zijn beperkt tot de kusten en een aantal rivieren. De zoetwaterkrokodil (buaya) van Irian Jaya kan een lengte van zeven meter bereiken. Op Irian Jaya komen verder nog de groene boompython voor en de koningscobra is de grootste van de vele soorten giftige slangen die in de wouden leven.
Gekkos (Ind. tokeh) en een kleinere soort, de cicak, komen overal voor en leven vaak bij de mensen in huis.
Pesut Indonesie Het aantal vissoorten is zeer groot. De karperachtigen, de labyrintvissen en de meervallen, die voornamelijk het zoete water bewonen, ontbreken op de oostelijke eilanden, die toch al een armere zoetwaterfauna hebben. In de wateren van Indonesi bevindt zich de zeldzaamste schelp ter wereld, de Koningin van de Zeen.
De koraalriffen in het oosten van de archipel behoren tot de rijkste ter wereld; zeeschildpadden worden daar ernstig bedreigd in hun voortbestaan. In het Citirem-natuurreservaat legt de groene zeeschildpad in de maanden augustus-oktober haar eieren op het strand. De Aru-archipel van de Molukken is een belangrijk broedgebied voor verschillende soorten zeeschildpadden, waaronder de beschermde lederschildpad en de Loggerhead-schildpad. De Kai-eilanden vormen het broedgebied voor de groene schildpad, de onechte karetschildpad en de karetschilpad.
In enkele rivieren op Kalimantan zwemt een opvallend dier: de pesut of Irrawaddi-dolfijn. Deze dolfijn leeft in het ondiepe en troebele water van onder andere de Mahakam, waar relatief veel vis zit.
Indonesie Indonesi is buitengewoon rijk aan insecten en andere ongewervelde dieren; de landbloedzuigers zijn alom bekend. Sommige inheemse insecten zijn zeer groot, bijvoorbeeld de atlasvlinder en sommige soorten wandelende tak, die wel 20 centimeter lang kunnen worden. Irian Jaya telt duizenden soorten dagvlinders. De meest spectaculaire zijn ongetwijfeld de vogelvleugelvlinders, kupu-kupu sayap burung. Ze kunnen een spanwijdte bereiken van 33 cm. |