Extra informatie over Mauritanie
In 1960 werd de Islamitische Republiek Mauritani onafhankelijk van Frankrijk. De hoofdstad Nouakchott werd gesticht in die periode. De eerste president van Mauritani, Mokhtar Ould Daddah, verklaarde het land tot een eenpartijstaat en bleef 18 jaar aan de macht met zijn Parti du Peuple Mauritanien (PPM). Hij streefde naar integratie van alle Mauritaanse gemeenschappen en verbood om die reden een aantal politieke partijen die te nadrukkelijk Moorse dan wel negro-Afrikaanse belangen vertegenwoordigden. De PPM bleef tot 1978 de enige politieke partij. In 1978 maakte een geweldloze militaire staatsgreep een einde aan het bewind van Ould Daddah. De aanleiding van deze coup was de uitzichtloze situatie waarin het land vanwege het conflict om de Westelijke Sahara verzeild was geraakt. Mauritani raakte in 1975 in dit conflict betrokken toen Spanje zich terugtrok uit de Westelijke Sahara en het gebied verdeeld werd tussen Marokko en Mauritani. De strijd tegen de bevrijdingsbeweging van de Westelijke Sahara Polisario had grote negatieve economische en sociale gevolgen voor Mauritani. Aan de vooravond van de staatsgreep van 1978 stond het land aan de rand van een financile instorting en dreigde er een burgeroorlog. De nieuwe regering kwam zeer snel een staakt-het-vuren met Polisario overeen en trok zich in 1979 geheel uit het conflict om de Westelijke Sahara terug. De periode hierna had Mauritani een reeks militaire leiders (Moustapha Ould Salek, Ould Bouseif en Mohamed Khouna Ould Haidallah). Een belangrijke politieke beslissing in 1980 betrof het afschaffen van de slavernij.
In december 1984 kwam kolonel Maaouya Ould Sid' Ahmed Taya na een staatsgreep aan de macht en was gedurende 20 jaar president van Mauritani. Tot aan 1991 werd Mauritani met strakke hand geregeerd. Oppositiepartijen werden nauwelijks toegestaan en mensenrechten werden met regelmaat geschonden. Vanaf 1991 werd er een begin gemaakt met democratisering en werden politieke gevangenen vrijgelaten. Dit leidde in 1992 tot de eerste vrije presidents- en parlementsverkiezingen, waarbij Taya (van de Parti Republicain Democratique et Social (PRDS) werd gekozen met ca. 60% van de stemmen. De PRDS is de grootste partij gebleven. De president voerde regelmatig kabinetswijzigingen (laatstelijk maart 2005) door waarbij te allen tijde een fragiel evenwicht wordt bewaard tussen de verschillende bevolkingsgroepen, regio's, stammen en belangrijke families. De naar verhouding talrijke politieke partijen zijn grotendeels georganiseerd rondom charismatische leiders en slechts in enkele gevallen rondom specifieke thema's of ideologien. De Mauritaanse constitutie en bijbehorende organieke wet verbieden expliciet politieke partijen die indruisen tegen de principes van de islam dan wel aanzetten tot intolerantie, geweld, verstoring van de openbare orde en de nationale eenheid en territoriale integriteit. Hoewel de PRDS bij de parlementsverkiezingen en lokale verkiezingen van 2001 een ruime meerderheid in het parlement behield was de oppositie sterker vertegenwoordigd dan voorheen. De regering besloot hierop de belangrijkste oppositiepartij te verbieden. Haar leden konden overigens wel hun zetel in het parlement behouden.
Ook de presidentsverkiezingen van november 2003 werden gewonnen door Taya. Op 3 augustus 2005 kwam er door een staatsgreep een eind aan het bewind van Taya, die zelf ter gelegenheid van de begrafenis van Koning Fahd van Saudi Arabi afwezig was. De nieuwe machthebbers noemen zichzelf de Counseil Militaire pour la Justice et la Democratie(CMJD). Zie verder paragraaf 3.3.
Staatsinrichting
Sinds 3 augustus 2005 wordt het land geregeerd door de Conseil Militaire pour la Justice et la Democratie (CMJD). De CMJD heeft in een amendement op de grondwet het functioneren van de uitvoerende macht toegelicht. Het militair comit benoemde een civiele premier en een kabinet van 24 ministers. De regering is verantwoording verschuldigd aan de militaire raad; het parlement is ontbonden. De CMJD heeft aangegeven om zo snel mogelijk (binnen twee jaar) de parlementaire democratie terug in te voeren. Voor de staatsgreep kende Mauritani een parlementaire democratie, gent op het Franse staatkundige model, met invloeden van de islamitische sharia wetgeving. De president werd in dit systeem direct gekozen voor een termijn van zes jaar. Hij benoemde de premier en de Raad van Ministers. Het Parlement dat uit twee Kamers bestaat, de Nationale Assemble en de Senaat, controleerde de werkzaamheden van de ministers. Een constitutionele raad, aangewezen door de president, cordineerde verkiezingen en referenda en zorgde dat de overheidsactiviteiten in overeenstemming zijn met de grondwet. Een raad voor economische en sociale aangelegenheden adviseerde over economische en sociale zaken en een opperste Islamitische raad adviseerde over religieuze zaken. Volgens de grondwet kent Mauritani een onafhankelijke rechtspraak. Veranderingen in de grondwet vereisen een tweederde meerderheid in de Senaat en goedkeuring door middel van een referendum.
Binnenlandse politiek
Na een mislukte poging tot staatsgreep in juni 2003, vonden er in augustus en in september 2004 nog twee pogingen tot staatsgrepen plaats in Mauritani. De couppoging van juni 2003 was na twee dagen van gevechten in de hoofdstad Nouakchott bedwongen. De couppogingen in 2004 gingen daarentegen niet met gevechten gepaard, wel werden vermeende betrokkenen van de couppoging van juni 2003 opgepakt. Tegen de coupplegers werd eind 2004 een strafproces gestart, waarbij 84 van de 195 coupplegers schuldig werden bevonden.
In april 2005 intensiveerde President Taya zijn aanpak van (vermeende) islamisten in het land. In een reeks van arrestaties werden tientallen mensen opgepakt en werden invallen gedaan in moskeen. Dit wekte woede op onder de islamitische bevolking. Op 4 juni 2005 werd in het noordoosten van het land, tegen de grens van Algerije, een Mauritaanse legerbasis aangevallen. De aanslag, waarbij 19 militairen werden gedood, werd door de Mauritaanse regering toegeschreven aan de aan Al-Qaida gelieerde Algerijnse Groupe Salafiste de Predication et de Combat(GSPC).
Op 3 augustus 2005, werd nogmaals een staatsgreep gepleegd, terwijl president Taya zich in het buitenland bevond De staatsgreep verliep zonder geweld. De president en zijn regering werden afgezet. Het land wordt nu geregeerd door de Conseil Militaire pour la Justice et la Democratie (CMJD), onder leiding van kolonel Eli Ould Mohammed Vall. In de eerste weken na de staatsgreep hebben de nieuwe machthebbers een aantal veranderingen aangekondigd. De transitieregering die werd benoemd zal binnen een jaar een referendum over de gewijzigde grondwet organiseren gevolgd door democratische verkiezingen na uiterlijk 2 jaar. Leden van het huidige militaire comit mogen zich geen kandidaat stellen. Ook werd de vrijlating aangekondigd van eenderde van de naar schatting zestig islamisten die sinds april/mei dit jaar werden vastgehouden op verdenking van banden met de GSPC. |