Extra informatie over Oekraine
Algemeen
Oekrane (officieel: Ukrajina ; letterlijk: Grensland) is een republiek in Oost-Europa. De totale oppervlakte bedraagt 603.700 km2. Van oost naar west strekt het land zich maximaal uit over een afstand van 1316 kilometer; van noord naar zuid meet het land ongeveer 893 kilometer. Oekrane is ca. 14,5 keer zo groot als Nederland en na Rusland het grootste land van Europa (Frankrijk: 544.000 km2 ; Spanje 505.000 km2 ; Zweden 450.000 km2 ; Duitsland 356.000 km2 ; Polen 312.000 km2).
Het is zelfs het grootste, geheel in het werelddeel Europa liggende land, want Rusland ligt voor een groot deel in Azi. Oekrane is na Rusland en Kazakstan de grootste republiek uit de voormalige Sovjet-Unie.
Oekrane grenst in het westen aan Hongarije (103 kilometer), Moldavi (939 km), Polen (526 km), Slowakije (97 km), in het noorden aan Belarus (891 km), in het oosten aan Rusland (1576 km), en in het zuiden en westen aan Roemeni (totaal: 531 km).
Bovendien grenst Oekrane in het zuiden ook nog aan de Zee van Azov en de Zwarte Zee, in totaal heeft het land 2782 km kustlijn. Deze twee zeen zorgen bovendien voor de verbinding van Oekrane met de wereldzeen.
De Zwarte Zee is in het noorden verbonden door de Straat van Kertsj, in het zuidwesten door de Bosporus, de Zee van Marmara en de Dardanellen met de Middellandse Zee.
Landschap
De republiek bestaat grotendeels uit vlakten, waarin de rivieren uitgeslepen zijn. Lager dan 200 meter zijn de vlakke Polesje in het noorden, het laagland in het zuiden en het lichtgolvende laagland ten noorden van de middenloop van de Dnjepr.
Een hoogte van 200 tot 500 meter bereiken het Volhynisch-Podolisch Plateau in het westen, het Dnjeprplateau in het midden en de Azov- en Donetsplateaus in het zuidoosten.
De enige bergen vindt men in het zuiden op het Krimschiereiland met de Roma-Kosj (1541 m) en in het westen de Karpaten met de hoogste top van het land, de Goverla (2061 m).
Oekrane kent een vijftal landschappen:
De gemengde bosgordel ten noorden van de lijn Loetsk-Rovno-Zjitomir-Kiv-Konotop, met door de hoge grondwaterstand en de slechte afwatering een groot moerasgebied, de Pripet.
Ten zuiden hiervan ligt de bossteppe en zuidelijk van de lijn Balta-Kirivograd-Charkov tot aan de kusten van de Zwarte Zee en de Zee van Azov strekt zich een enorm steppegebied uit. Een groot deel van dit gebied wordt ingenomen door de beroemde zwarte tsjernosem-gronden (meer dan 50% van de totale landoppervlakte), een van de meest vruchtbare (lss)grondsoorten ter wereld. In Oekrane ligt meer dan een kwart van de totale wereldvoorraad aan tsjernosem-grond.
De Karpaten is een boogvormig ketengebergte in Midden-Europa dat door de zuidwesthoek van Oekrane loopt. De Karpaten vormen de waterscheiding tussen Oostzee en Zwarte Zee en bestaan uit verschillende delen: de west-Karpaten, de Voor-Karpaten, de Transsylvaanse Alpen en de Woudkarpaten of Oost-Beskiden, waar de hoogste berg van Oekrane ligt, de Goverla. De Karpaten zijn erg bosrijk: aan de voet treft men eiken aan, in het midden een gordel van beuken en wat hoger sparren. De boomgrens ligt op 1500 meter, in het zuiden op 1800-1900 meter.
De Krim is een schiereiland aan de noordkust van de Zwarte Zee. Er kunnen vier gebieden onderscheiden worden: de steppen, de landengte van Kertsj (samen 75% van de oppervlakte), het Krim-gebergte en de kustvlakte.
De steppen vormen een verlengde van de Zuid-Oekraense steppen. Hier bevinden zich ca. 400 magnesiumhoudende zoutmeertjes. De landengte van Kertsj bestaat uit een aantal heuvels en ruggen.
De kuststrook van het noorden vertoont vele langgerekte inhammen, zogenaamde rias. Ten zuiden van de lijn Sevastopol-Feodosia strekt zich het Krim-gebergte uit, waarvan het Jajla-gebergte de belangrijkste keten is.
De meer dan honderd naar het westen en noorden afstromende riviertjes lopen allemaal dood in het steppegebied. De 1,5 tot 9,5 km brede kuststrook in het uiterste zuiden heeft een parklandschap met subtropische flora.
Rivieren
Het wijdvertakte rivierennet bestaat uit grote rivieren als de Dnjepr, Donau, Dnestr, Zuidelijke Boeg, Noordelijke Donets en Boeg, alle voornamelijk regen- en sneeuwrivieren. Alleen de Zuidelijk Boeg ligt geheel binnen Oekraens grondgebied.
De Dnjepr is de grootste rivier van Oekrane, na de Wolga en de Donau de grootste rivier van Europa.
Er zijn ongeveer 73.000 rivieren en meer dan 3000 meren. De meeste rivieren lopen uit in de Zwarte Zee en de Zee van Azov, de rest stroomt uit in de Baltische Zee.
De kust van de Zwarte Zee bestaat uit veel baaien en riviermondingen, terwijl de kust langs de Krim vooral rotsachtig is. De kust aan de Zee van Azov is net als die aan de Zwarte Zee vooral laag, met hier en daar zandplaten.
Klimaat
Oekrane heeft een gematigd landklimaat, dat in het noordwesten nog enigszins benvloed wordt door de Atlantische Oceaan en aan de kust door de Zwarte Zee.
Er valt niet op alle plaatsen evenveel regen. De meeste regen valt in het noorden en het westen, is het oosten en zuidwesten valt veel minder.
De winters aan de Zwarte Zee zijn koel te noemen, terwijl het in het binnenland erg koud kan worden. Tijdens de winter kunnen grote delen van Oekrane onder een witte laag sneeuw liggen. De zomers zijn in het grootste deel van het land warm, in het zuiden zelfs uitgesproken heet.
De Krim heeft wel drie klimaatzones, zeer bijzonder voor zon klein schiereiland. De zuidkust heeft een mediterraan klimaat, in de bergen heerst een bergklimaat en in het noorden heerst een droog klimaat met veel wind in de winterperiode. De zomer is in de gehele Krim vrij warm; in juni is het gemiddeld 22-24C, en ook het water van de Zwarte Zee is dan lekker warm, 21-24C.
meeste neerslag p/j hoogste gemiddelde jaartemperatuur
Aj Petri 1075 mm Jalta 12,9C
Kiev 832 mm Kerc 11,2C
Lvov 740 mm Izmail 10,6C
Uzgorod 740 mm Simferopol 10,5C
Cernovcy 661 mm Odessa 10,2C
Vinnica 630 mm Nikolajev 10,0C
Jalta 622 mm Uzgorod 9,6C
Zitomir 606 mm Krivoj Rog 8,8C
Sumy 605 mm Dnjepropetrovsk 8,5C
Cernijov 601 mm Lugansk 8,5C
Poltava 569 mm Donetsk 8,0C
Luck 559 mm Kirovograd 8,0C
Charkow 520 mm Cernovcy 7,9C
Donetsk 515 mm Kiev 7,8C
Dnjepropetrovsk 513 mm Poltava 7,6C
Simferopol 502 mm Charkow 7,5C
Kirovograd 499 mm Luck 7,3C
Izmail 486 mm Lvov 7,2C
Krivoj Rog 478 mm Vinnica 7,1C
Lugansk 473 mm Zitomir 6,9C
Odessa 469 mm Cernijov 6,7C
Nikolajev 467 mm Sumy 6,6C
Kerc 434 mm Aj Petri 5,7C
Planten en dieren
Planten
Oekrane heeft een zeer gevarieerde flora; onder andere meer dan 25.000 hogere plantensoorten, 4000 waterplanten, 1000 korstmossen en 800 mossoorten en daarbij nog 15.000 paddestoelsoorten.
Ter vergelijking: Oekrane telt 4523 soorten vaatplanten, Belarus 1460, Moldavi 1762, Polen 2300. Ongeveer een kwart van alle florasoorten komt voor in de bossen, ca. 20% op de steppen. Verder zijn er meer dan honderd boomsoorten geteld.
Oekrane heeft ca. 80 boomsoorten, 280 heestersoorten, 985 eenjarige bloemen. Van de hogere plantensoorten zijn er 600 endemisch en verder zijn er nog vele zeldzame en bedreigde planten, met name in de Karpaten en op de Krim.
Oekrane is te verdelen in drie vegetatietypen. Het noordelijke bosgebied bestaat uit gemengd naald- en loofwoud. Ondanks grote droogleggingsprojecten zijn er in deze streken ook nog grote moerassen te vinden, met hun eigen typische vegetatie.
De Karpaten en de Krim zijn nog bosrijker en de vegetatie is daar ook gevarieerder dan in het noorden. De Karpaten tellen bijvoorbeeld ca. 2000 soorten vaatplanten en de Krim ca. 2200. Het Krim-gebergte telt ongeveer 250 endemische soorten. In het natuurreservaat Askaniva-Nova is een stuk oersteppe bewaard met kenmerkende veengrassen. Het edelweiss is de nationale bloem van Oekrane.
Dieren
Oekrane, inclusief de Zee van Azov en de Zwarte Zee, wordt bevolkt door ca. 45.000 diersoorten, waaronder 170 vissoorten, 17 amfibiesoorten, 21 reptielsoorten, 400 vogelsoorten, 108 zoogdiersoorten en ca. 35.000 ongewervelde dieren en insecten.
Het dierenleven van Oekrane is typisch voor steppe- en bosgebieden. Eeuwen geleden leefden er volop beren en wolven in de bossen. Vandaag de dag is de vos het meest voorkomende roofdier van het hele land. Grote zoogdieren zijn wilde zwijnen en herten; kleinere zoogdieren zijn hazen, rode eekhoorns, egels en dassen.
Rivieren en meren zijn de habitat voor muskusratten, otters, bevers en beverratten. Op de steppen leven veel grondeekhoorns en talrijke kleine knaagdieren. Veel slangensoorten kent men niet, maar er leven wel giftige slangen in de moerasgebieden, onder andere de Orsini-adder en verder verschillende ongevaarlijke ringslangsoorten.
De steppearend is een van de grootste vogels en andere roofvogels in verschillende regios zijn haviken, valken en uilen. Zwaluwen, oostelijke bluebirds en spreeuwen komen in groten getale voor.
Vroeger kwamen er in de winter vele goudvinken voor, maar door de warmere winters en de luchtverontreiniging is hun aantal flink verminderd. Wilde en tamme duiven zijn in de steden te vinden, in de bossen zien we regelmatig koekoeken en eksters.
De meren, watertjes en rietoevers van de rivieren vinden vele eenden- en ganzensoorten een goed heenkomen.
In de rivieren en meren van Oekrane komen, ondanks de vaak beroerde omstandigheden, ongeveer 200 vissoorten voor: o.a. snoek, baars, snoekbaars, karper, riviergrondel en kroeskarper.
OVERZICHT
Gemengde bossen:
watersalamander, paling, kroeskarper, snoek, brasem, kikker, graskikker, adder, ringslang, hagedis, bosgans, zwarte gans, patrijs, zwarte ooievaar, snip, strandloper, houtsnip, specht, lijster, mees, havik, mol, bever, haas, wild zwijn, otter, hert, wolf en wilde kat.
Bossteppe:
watersalamander, karper, snoek, brasem, steppeadder, grondeekhoorn, patrijs, havik, vos, leeuwerik, das, marter, wild zwijn, vleermuis, muskusrat, ree, hert.
Steppe:
groene pad, waterslang, steppeadder, leeuwerik, steppearend, kraanvogel, patrijs, haas, beverrat, hermelijn, hamster, veldmuis, moeflon, damhert.
Karpaten:
Karpaten watersalamander, zwarte specht, eekhoorn, wild zwijn, otter, hert, wolf, lynx, wilde kat en Europese bizon.
Krim:
hagedis, Krim-gekko, zeemeeuw, rotsduif, nachtegaal, gier, hert, moeflon, Donau-haring, horsmakreel, brasem, karper, moerasschildpad, zwaan, ooievaar, grauwe gans, eend, aalscholver, otter en bever. |