Extra informatie over Venezuela
Algemeen
Llanos De republiek Venezuela (officieel: Repblica de Venezuela) is qua grootte het zesde land op het Zuid-Amerikaanse continent. Het land heeft een oppervlakte van 916.700 km2 en is daarmee ongeveer 22x zo groot als Nederland. Van noord naar zuid meet Venezuela 1271 km en van oost naar west 1493 km. Venezuela ligt in het noordoosten van Zuid-Amerika en grenst in het noorden aan de Caribische Zee (de kustlijn is meer dan 2800 km lang), in het westen aan Colombia (2050 km), in het zuiden aan Brazili (2200 km) en in het oosten aan Guyana (743 km). Het meest noordelijke stukje Venezuela is Aves Island, ongeveer 400 km ten noorden van Isla Margarita.
Het landschap is zeer gevarieerd met zandstranden, bergen, savannes, tropisch regenwoud en woestijnachtig duinlandschap. Het kustgebergte, het beboste Cordillera de la Costa, is een uitloper van het Andesgebergte met hoogtes tot bijna 2800 meter. Dit gebergte loopt van het westen tot aan het schiereiland Para in het oosten van Venezuela. De bergketen deelt zich op een gegeven moment in de Serrana de la Costa en de Serrana del Interior. Tussen deze twee bergketens liggen vruchtbare hoogvlaktes en beschutte dalen en het is tevens het dichtstbevolkte gebied van Venezuela.
Het Andesgebergte splitst zich in verschillende bergketens waaronder het Venezolaanse Cordillera de Mrida. Rond de stad Mrida bereikt de Venezolaanse Andes hoogtes tot 5000 meter. De hoogste top is de Pico Bolvar (5007 meter). Tussen de Cordillera de Mrida en de Sierra de Perij ligt het Maracaibo- bekken. Dit gebied wordt gedomineerd door het grote meer Lago de Maracaibo (met 13.500 km2 het grootste meer van Zuid-Amerika), waar de meeste olie wordt gewonnen. Door de passaatwinden die hier waaien is het een vrij droog landschap met langs de kust bij Coro zelfs een woestijnachtig duinlandschap.
De eindeloze centrale laagvlakte in het midden van Venezuela wordt de Llanos genoemd en neemt een derde van het land in beslag. Deze vlakte loopt zelfs tot diep in Colombia door. Het stroomgebied van de 2140 km lange Orinoco loopt hierdoor, samen met ontelbare rivieren en kanalen. De Ro Caron is met 640 km de tweede grootste rivier van Venezuela. In de buurt van de oceaan vertakt de Orinoco zich tot een immense delta, bedekt door moerasbossen.
In het zuiden van Venezuela ligt het Guayana-massief en de Venezolaanse Amazonas. Beiden zorgen voor een afwisselend en fascinerend landschap. Het Guayana-massief is al miljarden jaren oud. Het is een plat, honderden meters dik schild. Door aardbevingen en aardverschuivingen ontstonden hoogtes en laagtes. Door erosie werd het schild in de loop der tijden als het ware in stukken gesneden en zo ontstonden de ca. honderd imposante tafelbergen met hun platte toppen en steile hellingen. Veel watervallen storten zich hier naar beneden. De Salto ngel stort zich 979 meter de diepte in en is daarmee de hoogste waterval ter wereld.
Voor de Venezolaanse kust liggen 72 veelal kleine, onbewoonde koraaleilanden die samen de Dependencias Federales vormen. Het grootste en bekendste is het toeristeneiland Isla Margarita dat samen met nog twee eilandjes de deelstaat Nueva Esparta vormt.
Venezuela maakt sinds 1889 aanspraak op het gebied in Guyana ten westen van de Ro Essequibo, meestal aangeduid als zona en reclamacin.
Klimaat
Venezuela ligt met zijn zuidpunt net boven de evenaar en heeft dus een tropisch klimaat met een gemiddelde temperatuur van 27C, wat kenmerkend is voor een tropisch klimaat. Seizoenen kent Venezuela eigenlijk niet hoewel er wel gesproken wordt over invierno (winter) en verano (zomer) maar daarmee wordt alleen de regentijd en de droge tijd bedoeld. Het grootste deel van Venezuela ligt in de tierra calente, de hete klimaatzone. Hier schijnt bijna elke dag de zon en lopen de temperaturen op naar gemiddeld 30C. Dit klimaat komt o.a. voor aan de kust, de Llanos, op de eilanden en in het Maracaibo-bekken. Passaatwinden zorgen ervoor dat de hitte op de eilanden en aan de kust goed te verdragen is. In de Orinoco-delta en het Amazonegebied is het door de zeer hoge luchtvochtigheid nauwelijks te harden. Deze klimaatzone reikt tot ca. 800 meter hoogte.
De tierra templada is een gematigde zone tussen de 800 en 2000 meter hoogte. De gemiddelde temperatuur is er bijna altijd rond de 20C. In de Cordillera de la Costa, waar o.a. de hoofdstad Caracas ligt, heerst vooral een soort nevelklimaat. Warme lucht uit de laagvlakte of van de Caribische Zee condenseert aan de hellingen en zorgt vaak voor nevel die het klimaat wat aangenamer maakt. De koude zone, de tierra fria ligt tussen de 2000 en 3000 meter hoogte met temperaturen tussen de 10 en 16C.
Boven de 3500 meter ligt de tierra helada, de vorst- en ijszone. Op de Andestoppen daalt de temperatuur regelmatig tot ver onder de 10C. Eeuwige sneeuw ligt rond de 5000 meter hoogte. Het regenseizoen duurt van ongeveer half april tot begin november en er vallen dan vaak s nachts korte maar hevige tropische regenbuien, waarbij grote hoeveelheden water naar beneden komen. Caracas heeft een gemiddelde jaartemperatuur van 19,6C en een jaarlijkse neerslag van 810 mm; deze cijfers zijn voor La Guaira aan de kust ten noorden van Caracas 27,0 C respectievelijk 490 mm en voor Ciudad Bolvar aan de Orinoco 19,6 C respectievelijk 920 mm. In het Amazonas-gebied valt gemiddeld meer dan 2000 mm neerslag per jaar. Tijdens de Europese winter is het in Venezuela zomer en daardoor droger.
Planten en dieren
De Duitser Alexander von Humboldt (1767-1835) en de Franse plantkundige Aim Bonpland (1773-1858) waren de eersten die de overweldigende planten- en dierenwereld van Venezuela bestudeerden. Na hen kwamen er nog velen en nog steeds is de gehele flora en fauna niet in kaart gebracht.
In gebieden met een lange droge periode (ca. 10 maanden droog) komt voornamelijk doornige struikvegetatie voor tot ongeveer vijf meter hoog met uitschieters naar tien meter. Er zijn stukken met veel open plekken tussen de struiken en cactussen, maar ook zijn er ondoordringbare doornbosschages. Typisch voor deze vegetatie zijn verschillende acasia-soorten waaronder de cuj torcido en enkele Caesalpinaceae waaronder de yabo en de dividive. Verder groeien hier de guamache, een hoge boomvormende cactus en de cardn die tot tien meter hoog kan worden.
Op minder droge locaties (ca. 7 maanden droog) waar tweemaal zoveel neerslag valt komt het zeer droge tropische bos voor. De bomen worden hier al wat hoger o.a. de nationale boom van Venezuela, de araguaney (trompetboom). Andere bomen zijn de geelbloeiende curari en de vera. Deze beide typen droogtebos werden en worden nog steeds gebruikt voor het weiden van schapen en geiten die echter ook zorgen voor enorme erosie. Droge tropische bossen (ca. 4 maanden droog) komen veel voor en de jaarlijkse neerslag varieert tussen de 900 en 2600 mm. De bomen hebben een stevige stam met een laag beginnende zeer brede kroon. De bomen kunnen tot veertig meter hoog worden, met name in de westelijke Llanos. Veel voorkomend is de carocaro met zijn parapluvormige kroon. Langs de rivieren komen galerijbossen voor, overblijfselen van grote bosgebieden die in de loop der eeuwen platgebrand zijn.
De vochtige tropische bossen (ca. n maand droog) of tropisch regenwouden zijn altijd groen en er valt jaarlijks tussen de 1700 en 3800 mm neerslag. De bomen worden hier zeer hoog, meer dan veertig meter. Deze bomen hebben vaak een kleine kroon, nodig om veel licht op te vangen en snel te kunnen groeien. Lianen en klimplanten zoals de philodendron zijn om deze reden ook veel aanwezig in de donkere oerwouden. Op de bodem van het oerwoud groeien planten met grote bladeren zoals dwergpalmen en diefenbachias.
Boven de boomgrens, vanaf ca. 2800 meter, ligt de pramo. Hier groeien mossen, grassen, orchideen en lage struiken. Op de tafelbergen komen plantensoorten voor, met name enkele vleesetende soorten, die nergens anders ter wereld voorkomen. Het Hoogland van Guayana wordt gekenmerkt door natte zomers en droge winters en is voor het grootste gedeelte met dichte wouden bedekt.
De natuur van Venezuela herbergt een onvoorstelbaar grote hoeveelheid planten en bloemen. Zo vermoedt men dat er alleen al ca. 3000 soorten orchideen voorkomen. Van de gekweekte plantensoorten is de cacaoplant de bekendste.
In de natuurreservaten van de Caribische eilanden leven veel aalscholvers, pelikanen en fregatvogels. Ook vinden we hier roze lepelaars, flamingos en rode ibissen. Parque Nacional Los Roques herbergt 57 soorten koraal en talloze kleurige vissen. De zeldzame soepschildpad en de karetschildpad vinden hier nog voedsel. Allerlei zeevogels als bruine genten, roodvoetgenten, pijlstormvogels en de bijzondere roodsnavelkeerkringvogels zijn hier te zien. Behalve iguanas, grote plantenetende hagedissen, komen er geen landdieren voor. Het enige zoogdier is de vissende vleermuis.
In het noordoosten liggen verschillende nationale parken. In het Parque Nacional Paria leeft o.a. de bijzondere Venezolaanse haaksnaveltangara en een bijzondere ottersoort die alleen hier nog voorkomt. In het Parque Nacional El Gucharos leeft een grote kolonie olievogels, nachtvogels uitgerust met sonar, net als vleermuizen. In de delta Amacuro ligt het Parque Nacional Mariusa en daar leven in de moerasbossen vele watervogels als reigers en rode ibissen. In het voedselrijke water leven o.a. piranhas, kleine kaaimannen en zoetwaterdolfijnen. In het oerwoud leven verschillende soorten papegaaien, blauwgele aras, toekans, grijze kapucijnapen, pluimstaartapen en rode brulapen.
In het centrale noorden ligt het Parque Nacional El Avila en daar leven luiaards, eekhoorntjes, brulapen, evenals verschillende soorten gifslangen als de cascabel en de groefkopadder. In het Parque Nacional Guatopo in de nabijheid van de hoofdstad Caracas leven grote zoogdieren als pecarizwijn, jaguar, poema en tapir. Het eerste nationale park van Venezuela, het Parque Nacional Henri Pittier ligt hier ook. Meer dan veertig procent van de Venezolaanse vogel- en zoogdierenwereld komt hier voor. Venezuela heeft trouwens meer dan 1300 soorten vogels op haar grondgebied, meer dan Europa en Noord-Amerika samen.
In het noordwesten ligt het Parque Nacional Terepaima met een droogtevegetatie en wat hoger gelegen nevelbos. Hier komen brulapen, kapucijnapen en miereneters voor. Het Parque Nacional Sierra de Perij is zeer moeilijk toegankelijk. Hier komt de koningsgier voor en aan zoogdieren o.a brulapen, kapucijnapen, brilberen, stekelvarkens en miereneters.
In de moerassen, kreken, meren en rivieren van de lage Llanos leven piranhas, pijlstaartroggen, sidderalen en zoetwaterdolfijnen. Vele soorten waadvogels en moerasvogels vinden hier voldoende voedsel. Bijzondere vogels zijn de roze lepelaar, en de visetende bosooievaar en de jabiroe. In de lagere bomen leeft de hoatzin, een primitieve vogel die slecht kan vliegen. Ook de anaconda, een grote wurgslang, komt hier voor. Verder leven hier nog leguanen, ratelslangen, koraalslangen, de zeldzame reuzenmiereneter en de capibara, s werelds grootste knaagdier. In het Parque Nacional Aguaro-Guariquito leven bijzondere dieren als de reuzenmiereneter, het reuzengordeldier en verder ook jaguars, poemas en ocelotten. Het national park Cinaruco-Capanaparo werd pas in 1988 opgericht. Er leven ongeveer 320 soorten vogels, vele vissoorten en ongeveer 70 soorten reptielen. Speciaal zijn de bijna uitgestorven Orinoco-krokodil en Orinoco- schildpad en de reuzenotter en reuzenarmadillo.
In de staat Bolvar ligt het Parque Nacional Canaima, een gebied ter grootte van Nederland met zijn indrukwekkende tafelbergen. De bodem is arm aan voedingsstoffen en daardoor leven er weinig grote dieren in dit gebied. Veel meer dan vogels en hagedissen zijn er niet te zien. Er leven wel jaguars, ocelotten en tapirs, maar deze zijn nauwelijks te zien. Bijzondere vogels zijn het goudhaantje, de merkwaardige witte gongvogel, tangaras en manakins.
De deelstaat Amazonas bestaat voor 90% uit oerwoud, voor 5% uit savanne en voor 5% uit andere vegetaties. Er leven zon 675 soorten vogels en 60 soorten amfibien. Verder ca. 50 soorten slangen, 190 soorten zoogdieren, 25 soorten hagedissen, 4 soorten krokodillen en 15 soorten schildpadden. Opmerkelijk is dat er zeer veel soorten dieren leven, maar dat de aantallen als gevolg van de voedselarmoede die kenmerkend voor dit gebied is, niet erg groot zijn. Zoogdieren bestaan o.a. uit 90 soorten vleermuizen, 30 soorten knaagdieren, 12 soorten apen, 12 soorten marterachtigen, 16 soorten roofdieren en luiaards, miereneters, herten, tapirs en pecaries. Sportvissers uit de hele wereld hengelen naar de pavn, een grote gestreepte baars, meervallen, payaras en piranhas.
Het nationale park Dinira ligt in de Andes. Kenmerkende dieren zijn hier poema, margay, miereneter, gordeldier, wateropossum en boshoen. Kenmerkende dieren van het Parque Nacional Sierra de la Culata zijn de brilbeer, rolstaartbeer, condor, groengele gaai en jaguar. Het Parque Nacional Sierra Nevada is vooral een vogelgebied met o.a. condor, snip, paramo-eend, lierstaartnachtzwaluw, langsnavelkolibri, gekuifde quetzal en de groene toekan.
Er zijn in Venezuela 30.000 soorten insecten waargenomen, waarvan de vlinders een groot deel uitmaken. Er zijn soorten met een spanwijdte tot 15 cm. Venezuela had in 1997 43 nationale parken en 22 monumentos naturals, bestaande uit b.v. n berg of n grot. In totaal beslaan ze ongeveer 15% van het totale landoppervlak.
In september 2003 vonden paleontologen de restanten van een uitgestorven reuzencavia, Phoberomys pattersoni genaamd, die de afmetingen had van een koe en meer dan 700 kilo moet hebben gewogen. De onderzoekers groeven in 2000 een nagenoeg compleet skelet en een gave schedel van het dier op uit de sedimenten van de Urumaco-formatie, een gebied 400 kilometer ten westen van de hoofdstad Caracas. |